Đau lưng là cảm giác đau ở phần phía sau của cơ thể, có thể phân chia thành đau lưng trên, dưới, trái, phải, thắt lưng. Những cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống sinh hoạt của người bệnh. Vậy nguyên nhân bị đau lưng là gì, triệu chứng và điều trị như thế nào?

Nguyên nhân gây đau lưng

Lưng của con người gồm một cấu trúc phức tạp của dây chằng, cơ bắp, gân, đĩa và xương. Chúng hoạt động cùng nhau hỗ trợ cho chơ thể và cho phép con người di chuyển xung quanh. Các đốt cột sống được đệm bằng sụn được gọi là đĩa.

Khi bất cứ các thành phần nào trong cấu trúc bị tổn thương, hao mòn đều có thể dẫn đến đau lưng. Tuy nhiên một số trường hợp không có nguyên nhân rõ ràng.

Những nguyên nhân phổ biến nhất là căng cơ và các các vấn đề với cấu trúc của lưng.

đau lưng

Căng cơ, chấn thương

Lưng bị đau xuất phát từ sự căng cơ quá mức hoặc chấn thương. Bao gồm:

  • Căng cơ hoặc dây chằng
  • Co thắt cơ bắp
  • Đĩa đệm bị thoái hóa
  • Chấn thương, gãy xương hoặc ngã

Các hoạt động dẫn đến căng cơ hoặc co thắt bao gồm:

  • Nâng vác quá nặng, thường xuyên
  • Tư thế nâng, vác không đúng cách
  • Thực hiện động tác, tư thế hoặc hoạt động đột ngột

Vấn đề cấu trúc (Các bệnh xương khớp)

Một số vấn đề về cấu trúc cũng có thể khiến bạn bị đau lưng như:

  • Đĩa đệm vỡ. Đĩa đệm vỡ sẽ gây nhiều áp lực lên dây thần kinh.
  • Đĩa đệm phình. Chỉ cần một đĩa đệm phình thì có thể gây nhiều áp lực lên dây thần kinh.
  • Đau thần kinh tọa. Cơn đau dữ đội lan từ mông, xuống phía sau chân go một đĩa đệm bị phình ra hoặc chèn lên dây thần kinh.
  • Viêm khớp. Viêm xương khớp gây ra các vấn đề với khớp ở lưng, cột sống, hông và những nơi khác. Một số trường khợp không gian xung quanh tủy sống bị thu hẹp được gọi là hẹp ống sống.
  • Cong vẹo cột sống. Nếu cột sống bị cong vẹo bất thường thì có thể là nguyên nhân gây bệnh.
  • Loãng xương. Loãng xương khiến xương trở nên giòn và xốp rất dễ gãy và dẫn đến đau lưng.

đau lưng

Vấn đề về thận

Các bệnh lý như sỏi thận, nhiễm trùng thận cũng có thể là nguyên nhân gây ra những cơn đau lưng khó chịu.

Động tác sai và tư thế xấu

Một số hoạt động hàng ngày thực hiện sai, tư thế xấu cũng có thể gây đau lưng. Chẳng hạn như đứng hoặc ngồi ở một tư thế trong thời gian dài, căng cổ về phía trước khi lái xe, sử dụng máy tính, đẩy kéo nâng hoặc mang vật nặng sai tư thế…

Nguyên nhân khác

Hội chứng chùm đuôi ngựa. Chùm đuôi ngựa là một bó rễ thần kinh cột sống bắt nguồn từ cuối của tủy sống. Hội chứng xảy ra khi một số sợi thần kinh của chùm đuôi ngựa bị chèn ép. Triệu chứng là những cơn đau âm ỉ ở lưng dưới và mông trên. Kèm theo là tê ở mông, đùi và bộ phận sinh dục. Có thể xảy ra rối loạn chức năng bàng quang và ruột.

Ung thư cột sống:Một khối u trên cột sống có thể đè lên rễ thần kinh, gây đau lưng.

Nhiễm trùng cột sống, rối loạn giấc ngủ cũng có thể là nguyên nhân khiến bạn bị đau lưng.

Các yếu tố rủi ro gây đau lưng

  • Phụ nữ mang thai
  • Đặc thù nghề nghiệp như dân văn phòng, thợ xây dựng, lái xe…
  • Ít hoặc lười vận động
  • Thể lực kém
  • Tuổi tác: Dễ gặp ở người lớn tuổi.
  • Hút thuốc
  • Làm việc nặng quá sức, không đúng cách
  • Di truyền
  • Giới tính: Nữ giới có nguy cơ cao hơn so với nam giới, có thể là do nội tiết tố
  • Căng thẳng, stress, rối loạn tâm trạng cũng có thể gây đau lưng
  • Bị các bệnh lý xương khớp như viêm khớp, thoát vị đĩa đệm…

Đau lưng

Triệu chứng đau lưng

Những cơn đau lưng thường có đặc điểm:

  • Đau âm ỉ ở lưng
  • Cơn đau có thể lan xuống chân đến chân
  • Đau khi đứng thẳng
  • Hạn chế trong chuyển động và giảm khả năng uống cong lưng

Các triệu chứng đau lưng do căng thẳng hoặc sai tư thế thường ngắn kéo dài vài ngày hoặc vài tuần. Khi các triệu chứng kéo dài hơn ba tháng cơn đau chuyển sang giai đoạn mãn tính.

Bị đau lưng khi nào cần đi khám bác sĩ?

Những cơn đau lưng thường biến mấy mà không cần điều trị nhưng nếu có các triệu chứng dấu hiệu sau cần đi khám bác sĩ càng sớm càng tốt:

  • Tê, ngứa ran hoặc yếu ở một hoặc cả hai chân
  • Cơn đau lan xuống dưới đầu gối, chân
  • Mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột
  • Cơn đau bắt đầu sau chấn thương, ví dụ như ngã hoặc bị đánh vào lưng.
  • Cơn đau dữ dội, xuất hiện liên tục và tồi tệ hơn vào ban đêm
  • Giảm cân không rõ nguyên nhân
  • Đau nhói ở bụng
  • Sốt
  • Đau dai dẳng, nằm hoặc nghỉ ngơi không có tác dụng

Chẩn đoán đau lưng

Bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng và thực hiện kiểm tra thể chất. Sau đó chẩn đoán hình ảnh và các xét nghiệm khác nếu:

  • Đau lưng do chấn thương
  • Cơn đau kéo dài trong thời gian dài
  • Có thể nghi ngờ nguyên nhân bệnh lý cần điều trị

Các chẩn đoán hình ảnh được sử dụng là chụp X – quang, MRI, CT scan để biết được trạng thái của mô mềm ở phía sau.

  • Chụp X – quang: phát hiện dấu hiệu viêm khớp hoặc gãy xương.
  • Quét MRI hoặc CT: Phát hiện đĩa đệm bị thoát vị hoắc các vấn đề với dây chằng, dây thần kinh, xương, cơ, mạch máu, mô và gân.
  • Quét xương: Phát hiện khối u xương hoặc gãy xương do loãng xương.
  • Tín hiệu cơ điện EMG: Xác định chèn ép thần kinh, có thể do thoát vị đĩa đệm hoặc hẹp ống sống.
  • Có thể xét nghiệm máu nếu nghi ngờ bị nhiễm trùng.

đau lưng

Phân loại đau lưng

Có hai loại là đau lưng cấp tính và mãn tính.

Cấp tính: Cơn đau bắt đầu đột ngột và kéo dài 6 tuần.

Mãn tính: Cơn đau mãn tính hoặc lâu dài phát triển trong một thời gian dài hơn, kéo dài hơn 3 tháng.

Cách điều trị đau lưng

Đau lưng thường được điều trị bằng nghỉ ngơi và các biện pháp khắc phục tại nhà, nhưng đôi khi điều trị y tế là cần thiết.

Điều trị tại nhà

  • Thuốc giảm đau không kê đơn (OTC): giảm sự khó chịu, đau nhức. Thường được sử dụng là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen.
  • Chườm nóng hoặc chườm lạnh vào vị trí đau lưng để giảm đau.
  • Nghỉ ngơi sau khi hoạt động gắng sức, di chuyển xung quanh để giảm bớt cứng khớp, giảm đau và ngăn cơ bắp yếu đi.
  • Sử dụng một số bài thuốc dân gian chữa đau lưng như dùng ngải cứu, lá lốt, cây xấu hổ, đinh lăng…

Điều trị y tế

Nếu điều trị tại nhà không giảm đau lưng thì có thể sử dụng các biện pháp sau:

Thuốc tân dược

  • Thuốc theo toa NSAID như codeine hoặc hydrocodone. Đây là chất gây nghiện, có thể được quy định trong thời gian ngắn.
  • Thuốc giãn cơ: Trong một số trường hợp có thể được sử dụng.
  • Các loại thuốc chống trầm cảm có thể được kê đơn như amitriptyline.

Vật lý trị liệu

Có thể áp dụng nhiệt, bang, siêu âm, kích thích điện hoặc một số kỹ thuật giảm phóng cơ bắp cho cơ lưng và các mô mềm để giảm đau.

Khi cơn đau được cải thiện, có thể kết hợp tập một số bài tập linh hoạt và tăng sự dẻo dai, khỏe mạnh cho cơ lưng, cơ bụng.

Tiêm Cortisone ngoài màng cứng

Nếu các biện pháp không hiệu quả, có thể tiêm Cortisone ngoài màng cứng, xung quanh tủy sống. Cortisone giúp giảm viêm quanh rễ thần kinh. Tiêm cũng có thể được sử dụng để làm tê những vùng được cho là gây đau lưng.

đau lưng

Tiêm Botox

Có tác dụng làm tê liệt các cơ bị bong gân trong co thắt, hiệu quả khoảng 3 – 4 tháng.

Kéo giãn cơ

Giúp cải thiện tính đàn hồi của cơ, giúp đĩa đệm bị thoát vị di chuyển trở lại vị trí ban đầu và giảm đau lưng.

Liệu pháp bổ sung

Các liệu pháp bổ sung có thể được sử dụng cùng với các liệu pháp thông thường hoặc tự điều trị.

Trị liệu thần kinh cột sống (Chiropractic), nắn xương, yoga và châm cứu có thể giúp giảm đau lưng, cũng như khuyến khích bệnh nhân cảm thấy thư giãn.

Kích thích dây thần kinh xuyên da (TENS)

Đây là một liệu pháp phổ biến cho bệnh nhân bị đau lưng mãn tính. Phương pháp này cung cấp các xung điện nhỏ vào cơ thể thông qua các điện cực được đặt trên da.

Phẫu thuật

Phẫu thuật cho đau lưng là rất hiếm. Nếu một bệnh nhân bị phẫu thuật thoát vị đĩa đệm có thể là một lựa chọn, đặc biệt là nếu có đau liên tục và chèn ép dây thần kinh có thể dẫn đến yếu cơ.

Tiêm tế bào để tái tạo đĩa đệm cột sống

Tiêm tế bào hồi phục để tái tạo đĩa đệm cột sống giúp loại bỏ hiệu quả cơn đau lưng do bệnh thoái hóa đĩa đệm.

Phòng ngừa đau lưng

  • Tập thể dục thể thao thường xuyên giúp tăng cường sự dẻo dai của xương khớp, cơ chằng, nâng cao sức khỏe.
  • Có chế độ ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, bổ sung nhiều thực phẩm giàu canxi, vitamin D giúp xương chắc khỏe. Đồng thời kiểm soát cân nặng tốt hơn, ngừa béo phì, thừa cân.
  • Tránh hút thuốc. Những người hút thuốc có tỷ lệ bị đau lưng cao hơn nhiều so với người không hút thuốc ở cùng độ tuổi, chiều cao và cân nặng.
  • Duy trì trọng lượng cơ thể ở mức khỏe mạnh.
  • Đứng và ngồi đúng tư thế. Đối với những người đặc thù công việc nên đứng lên vận động thường xuyên.
  • Không nâng và vặn cùng một lúc. Nâng cần đúng cách.
  • Hạn chế đi giày cao gót
  • Nằm ngủ đúng tư thế, sử dụng gối cao vừa đủ.

Trên đây là thông tin về đau lưng, hi vọng giúp ích cho bạn đọc. Bạn có thể tham khảo để bảo vệ sức khỏe của mình và thành viên gia đình tốt hơn. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!