Viêm khớp là bệnh phổ biến xảy ra khi sụn bảo vệ đầu xương bị mòn theo thời gian. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời bệnh tiến tiến nặng thành viêm đa khớp và có thể gây tàn phế cả đời. Vì vậy cần nhận biết được nguyên nhân, triệu chứng viêm khớp như thế nào để có cách điều trị và phòng ngừa đúng, kịp thời.

Viêm khớp là gì?

Viêm khớp tình trạng viêm của khớp, ảnh hưởng một hoặc nhiều khớp. Theo thống kê có đến hơn 100 loại khác nhau do nhiều nguyên nhân gây ra. Phổ biến nhất là viêm khớp và viêm khớp dạng thấp (RA).

Viêm đa khớp là tình trạng có nhiều hơn 3 khớp khác nhau trên cơ thể, gây đau, sưng, cứng khớp gây khó khăn cho cử động. Các loại viêm đa khớp gồm: viêm khớp do vảy nến, viêm khớp dạng thấp và viêm khớp do virus Alphavirus gây ra.

Triệu chứng bệnh thường phát triển theo thời gian hoặc có thể xuất hiện đột ngột. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi trên 65 tuổi. Tuy nhiên, viêm khớp cũng có thể xảy ra ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trẻ tuổi. Bệnh phổ biến ở nữ hơn nam giới, đặc biệt là những người thừa cân béo phì.

viêm khớp

Triệu chứng viêm khớp

Bệnh viêm khớp có triệu chứng điển hình gồm:

  • Đau khớp: Có thể bị đau trong hoặc sau khi vận động.
  • Cứng khớp: Dễ nhận thấy vào buổi sáng sau khi thức dậy hoặc sau một thời gian không hoạt động.
  • Sưng: Tại vị trí khớp bị viêm sẽ sưng tấy.

Ngoài ra, viêm đa khớp còn có các biểu hiện dấu hiệu khác như:

  • Mất tính linh hoạt: Phạm vi chuyển động có thể bị giảm.
  • Đỏ da xung quanh khớp viêm, đau khi sử dụng khớp.
  • Triệu chứng nặng hơn vào buổi sáng.

Trường hợp bị viêm khớp dạng thấp, người bệnh còn cảm thấy mệt mỏi, chán ăn. Người bệnh cũng có thể bị thiếu máu hoặc sốt nhẹ. Nếu RA nặng thì có thể gây biến dạng khớp nếu không được điều trị kịp thời.

Các triệu chứng bệnh viêm đa khớp thường phát triển chậm và tiến triển xấu đi theo thời gian.

viêm khớp
Đau nhức, sưng đỏ khớp là triệu chứng viêm khớp

Nguyên nhân viêm khớp?

Nguyên nhân chính là do sụn bị sần sùi và mòn. Sụn là một mô liên kết vững chắc nhưng lại rất linh hoạt trong các khớp. Nó bao lấy đầu xương giúp ngăn các xương tiếp xúc với nhau, bảo vệ các khớp bằng cách hấp thụ áp lực để khớp hoạt động trơn tru, dễ dàng hơn. Nếu mô sụn bị sần sùi, hao mòn sẽ gây viêm khớp.

Các yếu tố rủi ro gây viêm khớp

Những yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ bị viêm đa khớp:

  • Lớn tuổi. Nguy cơ viêm xương khớp tăng theo tuổi.
  • Giới tính. Phụ nữ có nguy cơ bị viêm khớp cao hơn so với nam giới.
  • Thừa cân béo phì. Những người thừa cân béo phì thường có nguy cơ bị viêm khớp rất cao. Bởi trọng lượng cơ thể lớn làm tăng áp lực lên cho các khớp như hông, đầu gối. Bên cạnh đó, mô mỡ tạo ra các protein có thể gây viêm có hại trong và xung quanh khớp.
  • Nhiễm trùng hoặc chấn thương khớp. Chấn thương nhiễm trùng có thể làm nghiêm trọng hơn sự phá vỡ tự nhiên của các mô sụn. Một số chấn thương như do chơi thể thao, tai nạn, hoặc kể cả chấn thương xảy ra nhiều năm trước được chữa lành nhưng cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm đa khớp.
  • Nghề nghiệp. Công việc gây áp lực lên trên một khớp cụ thể, lặp đi lặp lại thì khớp đó cuối cùng cũng bị viêm khớp.
  • Di truyền. Nếu tiền sử gia đình có người bị bệnh thì nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn so với người khác gấp 5 lần.
  • Bị tật bẩm sinh. Một số người được sinh ra một số khớp đã bị dị dạng hoặc sụn bị lỗi, có thể làm tăng nguy cơ viêm khớp.
  • Rối loạn tự miễn dịch. Xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các mô của cơ thể. Những cuộc tấn công này ảnh hưởng đến synovium, một mô mềm trong khớp tạo ra một chất lỏng nuôi dưỡng sụn và bôi trơn các khớp. Chính điều này khiến khớp bị phá hủy cả xương và sụn bên trong khớp.

Chẩn đoán viêm khớp

Khi có dấu hiệu triệu chứng nghiêm trọng, người bệnh cần đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám, chẩn đoán để có cách điều trị phù hợp.

  • Bác sĩ tiến hành lấy chất lỏng xung quanh khớp bị đau nhức, sưng đỏ để kiểm tra và phân tích. Từ đó xác định được loại viêm khớp người bệnh mắc phải.
  • Thực hiện các xét nghiệm kiểm tra máu. Kiểm tra các loại kháng thể như RF (yếu tố thấp khớp), ANA (kháng thể kháng nhân).
  • Chụp X – quang, Chụp MRI, CT scan hình ảnh của xương và sụn để loại trừ các nguyên nhân khác gây triệu chứng đau nhức, sưng đau khớp.

viêm khớp

Biến chứng viêm đa khớp

Bệnh tiến triển xấu đi theo thời gian, có thẻ gây ra một số biến chứng như:

  • Đau khớp và cứng khớp nghiêm trọng gây khó khăn trong thực hiện các công việc hàng ngày. Một số người mất khả năng làm việc.
  • Tàn phế nếu không được điều trị sớm và đúng phương pháp.

Cách điều trị viêm khớp hiệu quả

Các triệu chứng bệnh có thể được kiểm soát hiệu quả, mặc dù quá trình mòn sụn cơ bản không thể đảo ngược. Có thể sử dụng các thiết bị hỗ trợ di chuyển như xe tập đi, gậy để giúp giảm áp lực lên khớp bị đau. Hoặc dùng vật lý trị liệu kết hợp với uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ… Dưới đây là những cách trị viêm khớp hiệu quả:

Thuốc tân dược

Một số loại thuốc điều trị viêm khớp khác nhau có thể được sử dụng như:

  • Thuốc giảm đau để kiểm soát cơn đau nhức xương khớp nhưng không có tác dụng giảm viêm như hydrocodone (Vicodin), acetaminophen (Tylenol).
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID)vừa giúp kiểm soát cơn đau vừa kháng viêm. Chẳng hạn như ibuprofen (Advil) và salicylates. Tuy nhiên, Salicylates có thể làm loãng máu. Do đó, cần được sử dụng rất thận trọng với các loại thuốc làm loãng máu bổ sung.
  • Kem bôi chứa tinh dầu bạc hà để giảm đau.
  • Thuốc ức chế miễn dịch giúp giảm viêm như prednison hoặc cortisone.

thuốc tân dược chữa viêm khớp

Chữa viêm khớp bằng thuốc dân gian

Trong dân gian lưu truyền nhiều bài thuốc dân gian chữa viêm khớp như dùng nha đam, gừng, nghệ, trà xanh…

Nha đam

Sử dụng nha đam là một trong những cách chữa viêm đa khớp đơn giản.

Cách thực hiện: Nha đam tươi rửa sạch, gọt hết phần vỏ xanh bên ngoài. Lấy phần thịt trắng bên trong xay nhuyễn, chắt lấy nước, đây chính là phần gel nha đam.

Dùng gel này bôi lên phần da nhỏ xem có bị dị ứng với thành phần nha đam không. Nếu không bị dị ứng thì dùng gel này bôi lên vùng khớp bị đau, viêm sẽ giúp giảm đau và sưng tấy.

Cách chữa viêm đa khớp bằng nha đam (lô hội) không gây tác dụng phụ nên rất an toàn cho người bệnh.

Ngoài ra, có thể sử dụng gel nha đam bán sẵn ở hiệu thuốc, cũng cho hiệu quả tương tự.

Gừng

Gừng là gia vị được sử dụng phổ biến trong nấu ăn những cũng là một vị thuốc quan trọng trong nhiều bài thuốc. Sử dụng gừng chữa viêm khớp là một trong những bài thuốc đó. Các hợp chất có trong gừng giúp chống viêm, giảm sưng khớp do viêm đa khớp rất hiệu quả.

chữa viêm khớp bằng gừng

Cách dùng gừng chữa viêm khớp:

  • Có thể dùng trà gừng chanh mật ong để trị viêm đa khớp.
  • Hoặc áp dụng bài thuốc dưới đây:

Gừng tươi rửa sạch, giã nhuyễn bọc bằng vải mùng. Đun sôi 2 lít nước rồi cho bọc gừng này vào, giảm lửa, để lửa nhỏ, giữ nước nóng. Dùng khăn, nắm lấy góc khăn nhúng vào nồi nước gừng, vắt khăn ráo. Gấp khăn làm 4 rồi đắp lên chỗ khớp bị viêm với độ nóng chịu được. Dùng một khăn khô phủ bên ngoài khăn nóng này để giữ nóng. Khi khăn thứ nhất hết nóng thì dùng khăn nóng thứ hai đắp tiếp. Thực hiện đặp khoảng 30 phút/lần và 3 lần/ngày.

Trà xanh

Theo một nghiên cứu năm 2010, trà xanh được chứng minh có thể giúp giảm đau viêm. Vì vậy, người bệnh có thể sử dụng trà xanh để trị viêm khớp.

Vật lý trị liệu

Tập các bài tập giúp tăng cường cơ bắp xung quanh khớp bị viêm là một việc quan trọng trong điều trị viêm khớp.

Người bệnh nên tập các bài tập dưới sự hướng dẫn của chuyên gia vật lý trị liệu về xương khớp.

Yoga chữa viêm khớp

Có nhiều bài tập yoga hỗ trợ điều trị viêm đa khớp hiệu quả như tư thế rắn hổ mang, tư thế vặn cột sống, tư thế giãn cơ, tư thế móc câu…

Tập luyện bất cứ động tác nào, người bệnh cũng nên hỏi ý kiến hoặc tập luyện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia.

viêm khớp
Tư thế rắn hổ mang hỗ trợ chữa viêm khớp

Phẫu thuật chữa viêm đa khớp

Phẫu thuật thay thế khớp viêm bằng một khớp nhân tạo trong trường hợp bệnh diễn biến nghiêm trọng, không đáp ứng các phương pháp điều trị khác. Phương pháp phẫu thuật được thực hiện phổ biến nhất là thây thế ở khớp hông và đầu gối.

Trường hợp viêm khớp ở ngón tay và cổ tay nghiêm trọng, bác sĩ có thể thực hiện hợp hạch.  Các đầu xương được nối khóa lại với nhau cho đến khi chúng lành lại và trở thành một.

Phòng ngừa và hỗ trợ điều trị viêm khớp

Bên cạnh việc điều trị viêm đa khớp bằng những phương pháp ở trên, người bệnh cần duy trì hoạt động, cân nặng khỏe mạnh, chế độ ăn uống phù hợp:

Giảm cân và duy trì cân nặng ở mức khỏe mạnh sẽ giảm nguy cơ mắc bệnh viêm khớp. Đồng thời giảm các triệu chứng nếu như đã mắc bệnh.

Có chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh. Nhiều chất chống oxy hóa như rau xanh, trái cây tươi, cá, các loại hạt để giúp giảm viêm. Người bệnh viêm đa khớp cần hạn chế hoặc tránh những thực phẩm chiên xào nhiều dầu mỡ, thực phẩm chế biến sẵn, các sản phẩm từ sữa và ăn quá nhiều thịt.

Tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, điều độ sẽ giúp khớp linh hoạt. Bơi lội rất tốt cho người bị viêm khớp vì không gây áp lực lên khớp như đi bộ hoặc chạy. Tuy nhiên, cần phải tập luyện điều độ, tránh quá sức.

Có thể thực hiện một số bài tập tại nhà như:

  • Nghiêng đầu, xoay cổ và các bài tập khác để giảm đau ở cổ
  • Uốn cong ngón tay và uốn cong ngón tay cái để giảm đau ở tay
  • Nâng chân và các bài tập dễ dàng khác cho viêm khớp gối

Những thông tin nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị viêm khớp trên đây hi vọng sẽ giúp ích cho bạn đọc. Bạn có thể tham khảo để nhanh chóng phát hiện bệnh sớm và có biện pháp điều trị kịp thời. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!