Amip là gì? Nguyên nhân và cách phòng tránh lỵ amip

Tác giả

Amip là gì? Tại sao khi con người ăn uống, sinh hoạt không đảm bảo vệ sinh lại có nguy cơ cao bị nhiễm trùng amip hơn? Bài viết của chúng tôi sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi này và cung cấp thêm một số biện pháp phòng tránh lây nhiễm amip.

Amip là gì?

Amip là loại trùng biến hình, đơn bào, di chuyển bằng chân giả.

Ước tính hằng năm có khoảng 1 triệu ca tử vong do amip. Tình trạng nhiễm amip gặp ở khắp nơi trên thế giới nhưng nhiều nhất tại các quốc gia nhiệt đới, khu vực nghèo đói, ăn uống không đảm bảo vệ sinh hoặc những nơi có thói quen ăn đồ tươi sống, ăn gỏi, rau sống…

amip là gì

Một số loại amip gây bệnh thường gặp là:

  • Entamoeba histolytica gây bệnh lỵ amip. Gồm 3 thể là:
    • Thể hoạt động ăn hồng cầu (histolytica) là thể gây bệnh, sinh sản bằng cách phân chia, chỉ tồn tại được ở môi trường ngoài không quá 2 giờ.
    • Thể hoạt động không ăn hồng cầu (minuta) sống hoại sinh trong ruột già, có thể chuyển qua lại từ bào nang sang dạng ăn hồng cầu tùy thuộc vào môi trường sống.
    • Thể bào nang có sức đề kháng với ngoại cảnh, có thể truyền từ người này sang người khác. Amip thể bào nang có thể sống trong đất từ 8 – 40 ngày tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường.
  • Naegleria fowleri còn được gọi là amip ăn não, gây viêm não, viêm màng não, nhiễm trùng, có thể gây ra tử vong nếu bị lây nhiễm qua đường mũi.
  • Acanthamoeba gây ra viêm giác mạc và viêm não dạng u hạt (GAE).
  • Balamuthia mandrillaris là nguyên nhân của bệnh viêm màng não, viêm não dạng u hạt (GAE), gây tổn thương da, người nhiễm loại amip này có thể tử vong.

Nguyên nhân gây nhiễm amip

Lý do thường thấy là nhiễm amip do thói quen ăn uống không đảm bảo, ăn phải thực phẩm có nhiễm amip. Khi ăn các loại rau sống tại vùng đất bị nhiễm amip do đất hay phân trồng đều có nguy cơ cao mắc bệnh.

Nước cũng là nguồn lây truyền amip khá thường gặp, tiếp đó là lây truyền qua quan hệ tình dục bằng miệng – hậu môn, ít hơn là qua các dụng thụt rửa đại tràng.

Khi xâm nhập vào cơ thể, chúng tồn tại dưới dạng các nang trong đường tiêu hóa sau đó phát triển thành thể tư dưỡng. Các ký sinh trùng sinh sản và xâm nhập sâu trong đường tiêu hóa gây tình trạng tiêu chảy, phân lẫn máu, viêm đại tràng. Người bệnh lại đào thải các tác nhân gây bệnh ra ngoài môi trường qua phân trở thành nguồn lây nhiễm cho những người khác.

Các yếu tố nguy cơ gây nhiễm amip:

  • Khí hậu nhiệt đới, vệ sinh kém;
  • Người đi du lịch hoặc dân di cư từ nơi có điều kiện vệ sinh kém, có nhiễm amip đến nơi khác làm phát tán mầm bệnh;
  • Người có quan hệ tình dục đồng giới;
  • Người suy giảm miễn dịch, thể trạng kém.

Bệnh lý gây ra bởi amip

Amip đường ruột

  • Viêm đại tràng: Người bệnh đi ngoài nhiều lần, phân nát, lẫn nhầy nhưng không có máu, trướng bụng, đau bụng, mệt mỏi. Ở những người nhiễm amip mãn tính khiến đại tràng dày lên, có thể sờ thấy vùng đại tràng và manh tràng.
  • Viêm đại tràng nặng: Là tình trạng nhiễm amip nặng, người bệnh đi ngoài rất nhiều lần trong ngày, phân lỏng có lẫn máu. Khi bệnh diễn biến nặng hơn có thể hôn mê, gan to, đau quặn bụng. Các biến chứng sẽ gặp là viêm đại tràng, viêm ruột thừa, thủng ruột, có thể dẫn đến tử vong.
  • Viêm loét đại tràng: Bệnh nhân đi ngoài phân có lẫn máu hoặc có thể tiêu chảy nhẹ, các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với viêm ruột thừa cấp.
  • U amip: Là tình trạng bệnh lý có xuất hiện các tổ chức hạt khu trú tại đại tràng, thường thấy ở bệnh nhân mắc bệnh lỵ hoặc nhiễm amip mạn tính. Các triệu chứng là tắc ruột, đau bụng, xuất huyết.

lỵ amip

Amip ngoài ruột

  • Amip gan: là bệnh áp xe gan do amip. Các dấu hiệu chủ yếu là đau tức ngực, sốt cao, gan to và mềm, vã mồ hôi, rét run, mệt mỏi, gầy sút do chán ăn.
  • Các bệnh amip khác: Amip ở hậu môn, phổi, não, các cơ đáy chậu.

Các cách phòng tránh lây nhiễm amip

Một số biện pháp giúp giảm thiểu khả năng bị nhiễm amip là:

  • Sử dụng nước, dụng cụ sạch trong chế biến thực phẩm.
  • Sử dụng sữa và các chế phẩm từ sữa đã được tiệt trùng.
  • Nên ăn chín uống sôi, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
  • Sử dụng nước đóng chai hoặc nước đã đun sôi, không nên trực tiếp uống nước máy, nước từ sông, suối.
  • Đậy kín thức ăn tránh ruồi nhặng.
  • Ăn thực phẩm sạch, rõ nguồn gốc.
  • Không trồng rau trên đất bị ô nhiễm hoặc dùng phân tươi bón rau.
  • Hạn chế thói quen ăn uống tại nơi đông người, không đảm bảo vệ sinh, hàng quán vỉa hè.
  • Xử lý nguồn nước và nguồn chất thải.
  • Quản lý tốt người bệnh, phân do người bệnh thải ra, chất thải sinh hoạt.
  • Tránh sử dụng bia rượu, nước có ga bởi chúng kích thích niêm mạc đại tràng, tạo môi trường phát triển cho khuẩn amip.

Trên đây là một số thông tin cung cấp về ký sinh trùng amip. Bài viết đã giúp bạn đọc trả lời các câu hỏi amip là gì, nguyên nhân gây nhiễm amip và cách phòng tránh. Hy vọng bài viết của chúng tôi đã giúp bạn hiểu rõ hơn về loại ký sinh trùng này và có biện pháp bảo vệ tốt sức khỏe cho bạn thân cũng như gia đình của mình.

Có thể bạn quan tâm: Táo bón là gì? Ăn gì cho hết táo bón?

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *