Tìm hiểu về cây gáo: Gáo trắng, vàng, tròn

Cây gáo hay còn gọi là cây thiên ngân, cây có một số loại cây gáo phổ biến như gáo trắng, gáo vàng, gáo tròn.

Đặc điểm của cây gáo

Cây gáo
Cây gáo
  • Cây gáo là cây gỗ thường xanh thuộc họ cà phê Rubiaceae
  • Thân cây tròn, có thể cao tới 35m, đường kính dài khoảng 1m
  • Vỏ cây non có màu nâu tro và tròn nhẵn, vỏ cây trưởng thành có màu nâu và có sọc thẳng đứng
  • Cành cây dài và phẳng, tán hình dù
  • Lá cây mọc đối xứng nhau, lá có hình bầu dục dài 20-25 cm, rộng 12-17 cm
  • Hoa có màu vàng và trắng tùy thuộc vào từng loài, hoa thường mọc ở ngọn
  • Quả gáo khi chín có màu vàng hung, quả sóc 4 ngăn
  • Hạt gáo có cạnh
  • Phân loại: Cây gáo có các loại như gáo vàng, gáo trắng, gáo tròn

Cây gáo trắng

Tên thường gọi: Cây gáo trắng hay gáo tàu, cà tôm, cà đam

Tên khoa học: Neolamarckia cadamba

Họ: Gáo trắng là cây gỗ thường xanh quanh năm thuộc họ Cà phê (Thiến thảo) (Rubiaceae)

Cây gáo trắng
Cây gáo trắng

Đặc điểm hình thái

  • Gáo trắng thuộc nhóm cây gỗ lớn, cây có thể cao tới 30-35m
  • Thân cây thẳng, thuộc nhóm đơn trục, có nhiều cành và nhánh đâm ngang
  • Vỏ cây gáo trắng có màu xám, gỗ giác lại có màu trắng, gỗ lõi màu cam nhạt
  • Lá cây dài 15-30cm, đầu lá có mũi nhọn và đuôi lá có thể tròn hoặc tả và có hình bầu dục, mặt dưới có lông mịn
  • Hoa mọc ở đầu cành nhánh
  • Quả dạng phức kép hình cầu đường kính 2-4,5 cm

Phân bố của gáo trắng

Cây gáo trắng phân bố chủ yếu ở các bình nguyên cao và rừng bị ngập nước. Gáo trắng có nhiều ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới từ Nam Trung Hoa, Nam Á, Đông Nam Á tới vùng đào Pa Pua.

Công dụng của gáo trắng

  • Vỏ và lá cây gáo được chiết xuất để làm chất chống viêm
  • Hoa của nó có thể được dùng trong công nghệ tinh chiết các hoạt chất dùng là nước hoa
  • Gỗ gáo trắng có thể dễ dàng gia công cắt gọt, dùng đóng các vật gia dụng
  • Gáo trắng có thể trồng ở vùng ven bán ngập của các hồ thủy điện, tăng sinh khối gỗ cho mô hình trồng rừng kết hợp tre – gỗ

Cây gáo vàng

Tên thường gọi: Gáo vàng hay gáo nam

Tên khoa học: Nauclea orientalis

Họ: Cây gáo vàng là loài cây thuộc họ Cà phê (Thiến thảo)

Cây gáo vàng
Cây gáo vàng

Đặc điểm hình thái

  • Cây gáo vàng có thể cao lên tới 30-35 cm
  • Đường kính thân cây dài khoảng 1m
  • Tán cây mọc đối xứng hình thấp giống thông hay tùng
  • Hoa gáo vàng mọc thành cụm màu vàng và có mùi thơm
  • Gỗ màu vàng hoặc hoặc, giải phẫu cấu tạo gỗ cho thấy mạch gỗ có sợi to và dài

Phân bố và công dụng

  • Cây gáo vàng phân bổ tự nhiên của loài này hẹp hơn khi không vươn tới vùng Ấn Độ và Nam Trung Hoa, chỉ phân bổ vùng Nam Á, Đông Nam Á, đảo Papua New Guinea, và Australia002E
  • Cây gỗ lớn nhanh ưa đất ẩm, có thể sinh trưởng được ở vùng bán ngập, ven sông suối
  • Gỗ gáo vàng có thể đóng đồ gia dụng bình thường, nhưng dễ mối mục nếu không được ngâm tẩm xử lý bằng hóa chất

Cây gáo tròn

Tên thường gọi: Gáo tròn.

Tên khoa học: Haldina cordifolia

Họ: Cây gáo tròn là loài cây thuộc họ Cà phê (Thiến Thảo)

Đặc điểm hình thái

  • Thân gáo tròn thẳng đứng
  • Vỏ cây khi còn non có màu nâu tro, tròn nhẵn còn khi trưởng thành vỏ màu nâu có sọc thẳng đứng
  • Cành cây dài và phẳng, ngọn hơi rủ, tán hình dù
  • Lá gáo tròn dài khoảng 10 – 30cm, rộng 8 – 20cm và có hình dạng mắt chim, hình tim ở gốc, có đuôi nhọn dài ở chóp, màu lục sẫm và mặt trên lá nhẵn, nhạt màu hơn và mặt dưới lá có lông mềm, lá dai
  • Hoa gái tròn có màu vàng, đường kính khoảng 18 – 25mm, xếp 1 – 3 cái, có cuống dài 3 – 9cm
  • Quả nang dài 3 – 4 cm rộng 2 cm ở đỉnh, hình nêm, có lông mềm
  • Hạt có từ 6 – 8, có cánh ở hai đầu, nhọn ở gốc và chia đôi ở đỉnh

Phân bố của gáo tròn

Gáo tròn có ở Đông Dương như Việt Nam, Trung Quốc, Sri Lanka, Philippines, Ấn Độ, Indonesia, Mianma, Thái Lan…

Công dụng của gáo tròn

  • Gỗ cây gáo tròn xẻ ra có bề mặt mịn sạch và đẹp nên được dùng làm đồ mỹ nghệ, nội thất, trang trí
  • Những bộ phận vỏ cây và rễ cây có thể sử dụng làm thuốc như Cortex et Radix Haldinae, Cordifoliae
  • Người dân Ấn Độ thường dùng gáo tròn làm thuốc và làm thuốc bổ
  • Lá sắc dùng để súc miệng, quả chát dùng trị tiêu chảy, vỏ còn được dùng làm thuốc nhuộm đen rất bền màu
  • Trong Đông y, vỏ gáo tròn có công hiệu hạ sốt, khử khuẩn và làm săn da

Như vậy chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về cây gáo và những đặc điểm hình thái, phân bố, công dụng. Hi vọng bài viết sẽ giúp mọi người có thêm những kiến thức bỏ ích về bệnh.

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*