Creatinin là gì? Creatinin thấp có nguy hiểm không?

Chỉ số creatinin trong suy thận có thể chỉ ra rõ tình trạng sức khỏe của người bệnh. Xét nghiệm độ thanh thải creatinin được cho là một bước rất quan trọng trong việc xác định mức độ nghiêm trọng, khả năng hoạt động của thận. Hãy cùng chúng thôi tìm hiểu về chỉ số nồng độ creatinin ở bài viết này nhé.

Creatinin là gì?

Chức năng của thận có thể được đánh giá một cách tương đối chính xác thông qua mức lọc cầu thận, viết tắt là GFR, chỉ số này được ước tính dựa vào nồng độ Creatinin máu. Nồng độ ure trong máu (viết tắt là BUN) và Creatinin là những thông số chính xác nhất có thể giúp ta xác định các nguyên nhân gây ra các rối loạn trong thận, nếu có.

nong-do-creatinin

Gần đây, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng, nồng độ creatinin máu ở nam giới trưởng thành có thể liên quan tới chứng ung thư tuyến tiền liệt, còn ở trẻ sơ sinh thì có thể do nhiễm trùng gây ra.

Nồng độ creatinin bình thường là bao nhiêu?

Nồng độ Creatinin bình thường ở một người trưởng thành là:

  • Nam: từ 0.6 đến 1.2 mg/dl (có nghĩa là 53 – 106 mmol/l).
  • Nữ: từ 0.5 đến 1.1 mg/dl (có nghĩa là là 44 – 97 mmol/l).

Creatinin bao nhiêu là suy thận

Chỉ số creatinin báo động tình trạng thận có bình thường hay không, cảnh báo rất rõ ràng về mức độ thận bị tổn thương. Chi tiết như sau:

Mức creatinin máu (mmol/l)Suy thận (theo độ)
< 130 mmol/lSuy thận độ 1
130 – 299 mmol/lSuy thận độ 2
300 – 499 mmol/lSuy thận độ 3a
500 – 899 mmol/lSuy thận độ 3b
>900 mmol/lSuy thận độ 4

Ở những người bệnh đang ở mức creatinin 300 – 499 mmol/l, tức suy thận độ 3a trở đi, thì cần điều trị thay thế bằng phương pháp chạy thận nhân tạo, sẽ phải chạy đều đặn hàng tuần tới suốt đời, khiến cho chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng rõ rệt.

VD: chỉ số creatinin 140

Cách tính để biết đang bị suy thận độ mấy khi chỉ số creatinin 140 bằng công thức:

Độ thanh thải Creatinin của thận (Clcr) được tính theo phương trình của Cockcroft & Gault:

Clcr ( nam) = (140-tuổi) x cân nặng x 1,23 / Ccr

Clcr ( nữ) = Clcr ( nam) x 0,85

Trong đó, đơn vị để đo lường chỉ số như sau:

Tuổi người bệnh: năm

Thể trọng: kilogram

Ccr là nồng độ creatinin trong huyết thanh: mmol/l

Clcr: ml/phút

Áp dụng công thức, ta có thể đoán được tình trạng suy thận như trong bảng

Mức độ suy thậnClcr (ml/phút)
Nhẹ20 – 50
Vừa10 – 20
Nặng< 10

      Bảng: Phân loại mức độ suy thận theo độ thanh thải creatinin

Xem thêm: Bệnh suy thận có ăn được tổ yến không?

Dấu hiệu nhận biết nồng độ creatinin máu cao

Biểu hiện của tình trạng creatinin máu cao rất đa dạng nhưng lại ít khi biểu hiện lâm sàng ra bên ngoài, cũng như không tương xứng so với sự tăng nồng độ. Ở một số trường hợp, người bệnh không hề biết bình bị bệnh do không có bất kỳ triệu chứng nào, chỉ tới khi tình cờ đi khám tổng thể, mới được bác sĩ phát hiện.

nong-do-creatinin

Ngoài ra, một số trường hợp có dấu hiệu như: Cơ thể mệt mỏi, khó thở, tay chân và bọng mắt phù nề, tăng huyết áp, thiếu máu và một số triệu chứng không đặc trưng như: Có cảm giác buồn nôn, nôn mửa, kho da, ngứa da… lúc này bệnh đã ở giai đoạn nặng, ít nhất là suy thận độ 3.

Có nhiều nguyên nhân khác nhau khiến chỉ số creatinin cao hơn bình thường, điển hình nhất là:

  • Do nguồn gốc trước thận: xuất huyết, suy tim mất bù, mất nước hoặc hẹp động mạch thận.
  • Do nguồn gốc tại thận: Tổn thương các cầu thận (tăng huyết áp, bệnh thận lupus hệ thống, đái tháo đường, viêm cầu thận), ống thận bị tổn thương (viêm thận,  sỏi thận, đau tủy xương, nhiễm độc thận, bể thận cấp hay mạn, tăng acid uric).
  • Do nguồn gốc sau thận: Sỏi thận, khối u tử cung, ung thư tiền liệt tuyến, các khối u bàng quang.

Creatinin thấp có nguy hiểm không?

Mức creatinine trong máu thấp hơn so với bình thường có thể chỉ là dấu hiệu của tuổi già. Đối với trẻ em, nồng độ creatinin có thể từ 0.2 mg/dl trở lên, chỉ số này tùy thuộc vào sự phát triển các bắp cơ của trẻ.

Các trường hợp có dấu hiệu của suy dinh dưỡng nặng, sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân, các bệnh mạn tính kéo dài và khối lượng cơ cũng có xu hướng giảm theo thời gian bị bệnh, khiến cho nồng độ creatinin thấp hơn so với mức thông thường.

nong-do-creatinin

Bởi những lý do như thế, nên xét nghiệm creatinin để có thể đánh giá sức khỏe cũng như các chức năng của thận là điều vô cùng cần thiết., điều này sẽ giúp người bệnh có cơ hội tầm soát căn bệnh suy thận khi mới chớm bắt đầu, từ đó, cùng bác sĩ đưa ra kế hoạch và phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Bởi khi bị suy thận, nhưng lại không phát hiện kịp thời, theo thời gian sẽ tiến triển nặng dần, dẫn đến tình trạng suy thận giai đoạn cuối. Lúc này, bắt buộc người bệnh phải điều trị thay thế bằng phương pháp thay thận, hoặc lọc máu suốt đời. Xét nghiệm nồng độ creatinin sẽ giúp giảm nguy cơ dẫn đến bệnh suy thận giai đoạn cuối tốt nhất.

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *