Đau dạ dày bên nào? Nguyên nhân, triệu chứng cách điều trị

Hiện nay, số người mắc bệnh đau dạ dày đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ. Trang bị kiến thức về nguyên nhân, triệu chứng và các phương pháp điều trị đau dạ dày là điều cần thiết giúp bạn bảo vệ sức khỏe của mình và người thân.

Đau dạ dày bên nào?

Dạ dày nằm giữa thực quản và tá tràng, là bộ phận tiêu hóa lớn nhất trong cơ thể. Vai trò của dạ dày là để chứa và tiêu hóa thức ăn mà con người nạp vào mỗi ngày. Hình dạng và vị trí của dạ dày biến đổi theo sự biến đổi của thể vị và dung lượng thức ăn nhiều hay ít.

Vị trí đau dạ dày điển hình là:

  • Đau vùng thượng vị: Vùng thượng vị là vùng bụng ở phía trên rốn và dưới xương ức. Người bệnh sẽ cảm thấy đau âm ỉ và căng tức vùng thượng vị. Từ đây, cơn đau có thể lan sang vùng lưng và ngực, dẫn đến đau tức ngực đột ngột.
  • Đau vùng bụng giữa: Có rất nhiều cơ quan quan trọng trong hệ tiêu hóa nằm ở vị trí giữa bụng. Bởi vậy, rất khó để người bệnh phân biệt xem mình mắc bệnh đau dạ dày hay mắc các bệnh khác. Thông thường, nếu đau dạ dày ở vùng bụng giữa, cơ thể sẽ xuất hiện những triệu chứng như: khó tiêu, buồn nôn, đầy bụng, ợ chua, kèm theo đó là những cơn đau quặn thắt hoặc đau âm ỉ. Bệnh nhân cần đến gặp các bác sĩ để được chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh.
  • Đau dạ dày phía trên bên trái: Nếu thấy xuất hiện cảm giác nóng bụng, đau âm ỉ, đau tăng lên khi đói ở vị trí phía trên bên trái, khả năng cao bạn đã mắc đau dạ dày. Thông thường, đau ở vị trí này thường là do viêm loét dạ dày gây nên.

đau dạ dày

Đau dạ dày là gì?

Đau dạ dày là bệnh phổ biến nhất trong các bệnh về đường tiêu hóa. Để hiểu chính xác “đau dạ dày là gì”, độc giả cần phải nắm được cấu tạo chung của dạ dày trong cơ thể. Về mặt giải phẫu, dạ dày chia làm 3 phần: vùng đáy, vùng thân và vùng hang. Tâm vị là chỗ nối giữa thực quản và dạ dày, môn vị là chỗ nối giữa dạ dày và tá tràng. Niêm mạc dạ dày là các tuyến vùng môn vị và tâm vị bài tiết chất nhày. Đau dạ dày là tình trạng niêm mạc dạ dày bị tổn thương do các vết viêm loét gây nên.

Đau dạ dày nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến những biến chứng vô cùng nguy hiểm như:

  • Xuất huyết dạ dày
  • Thủng dạ dày
  • Hẹp môn vị
  • Viêm dạ dày mạn tính
  • Ung thư dạ dày

Triệu chứng đau dạ dày

Khi bị đau dạ dày, người bệnh sẽ thấy cơ thể xuất hiện các triệu chứng điển hình như:

Đau dạ dày buồn nôn

Buồn nôn là một trong những triệu chứng điển hình của đau dạ dày. Dạ dày đảm nhiệm chức năng tiêu hóa của cơ thể. Khi dạ dày gặp vấn đề, thức ăn đi vào cơ thể không được tiêu hóa hết gây nên hiện tượng trào ngược dạ dày. Thức ăn trong dạ dày sẽ bị đẩy ra ngoài qua đường miệng khiến người bệnh có cảm giác buồn nôn và nôn.

triệu chứng đau dạ dày

Sôi bụng đau dạ dày

Bụng có cảm giác rất khó chịu, sôi lên, ậm ạch khi đói. Sau khi ăn lại thấy bụng đầy lên, khó tiêu, không tiêu hóa được.

Đau dạ dày đi ngoài lỏng

Thức ăn bạn nạp vào cơ thể mỗi ngày sẽ tác động trực tiếp đến dạ dày. Khi bị đau dạ dày, những món ăn lạ, có tính lạnh như hải sản hay đồ ăn có tính cay nóng,.. đều có nguy cơ dẫn đến tình trạng tiêu chảy, đi ngoài lỏng. Kèm theo đó là triệu chứng đau bụng dữ dội và dai dẳng, cơ thể toát mồ hôi, mệt mỏi, uể oải. Tình trạng này sẽ chấm dứt khi thức ăn đào thải hết ra ngoài. Khi đau dạ dày đi ngoài lỏng, bạn có thể dùng búp ổi non hoặc ăn chuối để khắc phục.

Ợ hơi, ợ chua do đau dạ dày

Đây là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân đau dạ dày. Sự vận động của dạ dày bị rối loạn khiến thức ăn khó tiêu, không tiêu hóa hết lên men và sinh ra hơi. Cùng với đó, acid dịch vị dạ dày cũng tăng tiết nhiều để tiêu hóa thức ăn,  dạ dày phải co bóp nhiều gây ra đau. Do vậy mà người bệnh bị ợ hơi, hoặc ợ chua, ợ ra chất đắng như mật.

Đau dạ dày sút cân đột ngột

Hiển nhiên, dạ dày tổn thương sẽ khiến khả năng hấp thu dinh dưỡng của cơ thể giảm đi. Đồng thời, người bệnh cũng cảm thấy ăn không ngon, chán ăn. Vì vậy, sút cân, cơ thể gầy yếu là tình trạng thường thấy của bệnh nhân đau dạ dày.

Đau bụng

Đau ở vùng thượng vị, vùng giữa bụng và vùng phía trên bên trái như đã nói ở trên.

Nguyên nhân đau dạ dày

Trong một cuộc khảo sát của Việt Nam Forestry đối với các bệnh nhân đau dạ dày.

  • 85% bị nhiễm vi khuẩn
  • 80% bị stress
  • 35% sử dụng kháng sinh thường xuyên
  • 40% uống rượu bia và hút thuốc

Chế độ ăn uống bất hợp lý, thiếu khoa học

Đây được xem là một trong những nguyên nhân điển hình nhất gây nên bệnh đau dạ dày. Những thói quen xấu như ăn uống không đúng giờ, ăn quá nhanh, nhai không kỹ, bỏ bữa, ăn nhiều đồ cay nóng,… sẽ tác động xấu đến dạ dày, khiến dạ dày phải hoạt động nhiều hơn, gây nên tổn thương và đau dạ dày.

nguyên nhân đau dạ dày

Đau dạ dày do vi khuẩn HP

Theo nghiên cứu 70% bệnh nhân mắc bệnh đau dạ dày là do nhiễm khuẩn HP. Vi khuẩn HP tồn tại, trú ngụ trong các thực phẩm bẩn, không an toàn sẽ tấn công dạ dày, khiến cho dạ dày bị đau, viêm, loét, ung thư.

Thuốc lá

Thuốc lá không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến phổi mà còn là “khắc tinh” của dạ dày. Trong thuốc lá có chứa chất nicotine làm thúc đẩy sự bài tiết của acid clohydric và pepsin. Chúng sẽ làm mòn niêm mac dạ dày, ức chế việc tổng hợp các chất bảo vệ và phục hồi niêm mạc, khiến dạ dày bị tổn thương. Vì vậy, những người thường xuyên hút thuốc lá có nguy cơ bị đau dạ dày rất cao.

Uống nhiều bia rượu

Không cần nói nhiều thì ai cũng đã biết rượu bia rất có hại cho sức khỏe. Trong rượu bia có chứa cồn khiến lớp nhầy niêm mạc dạ dày bị phá hủy, dẫn đến viêm loét, chảy máu dạ dày, thậm chí là thủng dạ dày nếu không điều trị bệnh kịp thời.

Đau dạ dày do stress, căng thẳng kéo dài

Tinh thần quá căng thẳng khiến dạ dày co thắt, nhu động ruột bị kích động khiến bệnh đau dạ dày càng trở nên trầm trọng hơn.

Phân loại đau dạ dày

Y học phân loại đau dạ dày thành 2 loại: đau dạ dày cấp và đau dạ dày mãn tính.

Đau dạ dày cấp

  • Niêm mạc dạ dày sưng hoặc viêm đột ngột, thường có tính chất tạm thời. Nếu không được điều trị sớm, đau dạ dày cấp tính sẽ tiến triển nặng hơn và đau dạ dày mãn tính hình thành.
  • Triệu chứng: Đau căng tức, nóng ran vùng thượng vị. Đau thắt dữ dội thành từng cơn, kèm theo đó là nôn ra máu, khó tiêu.

đau dạ dày là gì

Đau dạ dày mãn tính

  • Là tình trạng nặng hơn của đau dạ dày cấp tính. Tình trạng niêm mạc bị viêm diễn ra trong thời gian dài, đau từ từ và âm ỉ.
  • Triệu chứng: Cảm giác chướng bụng, đầy bụng, căng bụng sau khi ăn. Kèm theo đó là chán ăn, rối loạn tiêu hóa, ợ hơi, ợ chua, nóng cổ. Người bệnh sút cân, mệt mỏi kéo dài. Đau dạ dày mãn tính để kéo dài không điều trị sẽ dẫn tới nguy cơ cao teo niêm mạc dạ dày, nguy hiểm hơn là ung thư dạ dày.

Cách chữa bệnh đau dạ dày

Đau dạ dày uống thuốc gì?

thuốc đau dạ dày

Thuốc Yumangel

Thuốc tây Yumangel hay còn gọi là thuốc đau dạ dày chữ Y có xuất xứ tại Hàn Quốc được bán với mức giá khoảng 90.000 đồng trên thị trường.

  • Thành phần thuốc: Chủ yếu là hóa dược Almagate, ngoài ra còn có: Sucrose, dung dịch D-Sorbitol, Microcrystallin Cellulose, Chlorhexidin Acetat, Cồn, Lucta 45, nước tinh khiết, hương bạc hà, nhũ dịch Simethicon, natri Carboxylmethycellulose.
  • Công dụng: Giảm đau dạ dày, đặc trị các bệnh loét dạ dày, loét tá tràng, viêm dạ dày,…
  • Liều dùng:
  • Người lớn: 15ml/ lần, ngày 4 lần.
  • Trẻ em (từ 6-12 tuổi): Giảm đi 1 nửa so với người lớn.
  • Tác dụng phụ: Táo bón, tiêu chảy.

Thuốc Mepraz

  • Thành phần thuốc: Bao gồm hoạt chất Omeprazol và tá dược vừa đủ trong 1 viên.
  • Công dụng: Giảm lượng axit bên trong dạ dày, đồng thời, ngăn chặn sản sinh axit, làm giảm các triệu chứng đau dạ dày.
  • Liều dùng: Dùng theo chỉ dẫn của bác sĩ.
  • Tác dụng phụ: Đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn, tiêu chảy.

Thuốc chữa đau dạ dày Omeprazol

  • Thành phần thuốc: Omeprazol, Polyvinyl K30, Natri methyl paraben, Dinatri hydrogen orthophosphat, Natri lauryl sulfat.
  • Công dụng: Làm giảm các triệu chứng khó nuốt, ợ hơi, ợ nóng, ợ chua, chữa lành các tổn thương ở niêm mạc dạ dày và thực quản do acid gây nên.
  • Liều dùng: Uống 1-2 viên/ lần, mỗi ngày 1 lần.
  • Tác dụng phụ: Nhức đầu, buồn ngủ, chóng mặt, táo bón.

Điều trị đau dạ dày bằng đông y

điều trị đau dạ dày

Chữa đau dạ dày do dạ dày hư yếu

  • Triệu chứng: Đau nhiều khi đói, khi lạnh, đau giảm đi khi có thức ăn trong dạ dày, khi được chườm nóng. Nặng hơn sẽ xuất hiện nôn ra máu, đại tiện ra máu.
  • Điều chế: Quế Chi 2 đồng cân, Bạch Thược 4-6 đồng cân, Cam Thảo 1 đồng cân, Sinh Khương 1 đồng cân, Đại Táo 5 quả, Di Đường 1-2 lạng, Hoàng Kỳ 3-4 đồng cân.
  • Công dụng: Ôn trung, kiện tỳ, ích khí, hòa vị.

Chữa đạ dày do đau ứ

  • Điều chế: Diên Hồ Sách, Ngũ Linh Chi (nghiền với rượu để lắng), Thảo Quả một dược lượng bằng nhau. Sau đó đem nghiền nhỏ, mỗi lần uống 2-3 đồng cân.
  • Công dụng: Trị đau bụng, đau tâm do huyết khí, đau dạ dày do có máu chết.

Chữa đau dạ dày do nhiệt

  • Điều chế: Hoàng Liên, Chi Tử (sao gừng) 2 đồng cân, Trần Quất Bì, Bạch Linh 1,5 đồng cân, Bán Hạ 1 đồng cân, Thảo Đậu Khấu Nhân đập dập, Cam Thảo (nướng) đều 7 phân. Đem nguyên liệu sắc cùng với 2 bát nước và 3 lát gừng, uống nóng trước bữa ăn.
  • Công dụng: Chữa dạ dày nóng gây đau, viêm dạ dày.

Cách chữa đau dạ dày dân gian

chữa đau dạ dày bằng bài thuốc dân gian

Bài thuốc từ nghệ và mật ong

  • Công dụng: Kích thích tiêu hóa, giảm khí, đầy hơi, tăng lợi khuẩn trong đường ruột, giảm đau dạ dày nhanh chóng, hiệu quả.
  • Điều chế: Cho 1 muỗng cafe mật ong và 1 muỗng cafe bột nghệ vào cùng nhau rồi hòa cùng một ly nước ấm, khuấy đều. Uống ngày 2-3 lần.

Bài thuốc từ bí đỏ

  • Công dụng: Bí đỏ là thực phẩm rất giàu vitamin và khoáng chất, giúp bổ sung năng lượng và thúc đẩy quá trình tiêu hóa của cơ thể. Đồng thời, bí đỏ còn giúp tăng cường hệ miễn dịch, chống lai các loại vi khuẩn, virus gây hại.
  • Điều chế: Có thể điều chế bí đỏ chữa đau dạ dày theo 2 cách:
  • Cách 1: Bí đỏ gọt vỏ, rửa sạch rồi cho vào máy xay sinh tố, ép lấy nước uống mỗi ngày 1-2 cốc.
  • Cách 2: Chuẩn bị 300g hạt bí đỏ đem sao vàng rồi nghiền thành bột. Mỗi ngày pha 1 thìa cafe bột bí đỏ với một ly nước nhỏ để uống.

Bài thuốc từ lá mơ

  • Công dụng: Sát trùng, thanh nhiệt, giải độc, tiêu thũng.
  • Điều chế: Lấy 30-40 g lá mơ tươi, rửa sạch rồi giã nát. Sau đó vắt lấy nước cốt đem hấp cách thủy bằng nồi cơm điện. Dùng nước này để uống 2 lần mỗi ngày, uống trước khi ăn 30 phút.

Bấm huyệt chữa đau dạ dày

Bấm huyệt chữa đau dạ dày cũng là một trong số những phương pháp điều trị thu về kết quả cao. Theo YHCT, các bộ phận trên cơ thể người được gắn kết và được nối với nhau bằng các kinh mạch và huyệt vị. Bấm huyệt tác động lên huyệt đạo giúp giảm được các triệu chứng do đau dạ dày gây ra. Thông thường, để chữa đau dạ dày thường áp dụng các cách:

bấm huyệt chữa đau dạ dày

Bấm huyệt tam cúc

  • Vị trí: Huyệt tam cúc nằm ở dưới và phía ngoài của đầu gối. Từ vị trí huyệt tam cúc đến huyệt độc tỵ cách khoảng 1 bàn tay.
  • Thực hiện: Dùng ngón tay cái bấm mạnh vào huyệt tam cúc, khi nào có cảm giác đau tức lan xuống bàn chân thì có hiệu quả tốt. Ngày tiến hành bấm huyệt khoảng 2 lần, mỗi lần 3 phút.

Bấm huyệt trung quản

  • Vị trí: Nằm ở phía trên bụng, là trung điểm giữa các mỏ ác đến rốn.
  • Thực hiện: Dùng tay véo lên vùng bụng ở vị trí huyệt trung quản đã xác định. Tiến hành đều đặn ngày 2 lần, mỗi lần 3 phút.

Bấm huyệt nội quan

  • Vị trí: Nằm ở cổ tay, cách lằn chỉ cổ tay khoảng 2 thốn.
  • Thực hiện: Dùng ngón tay cái bấm mạnh vào huyệt nội quan trong vòng 1 phút rồi thả ra. Ngày thực hiện 3-5 lần. Tác động vào huyệt này sẽ giúp an thần, dưỡng khí, điều hòa dây thần kinh thực vật.

Phòng ngừa

Khi đã hiểu rõ nguyên nhân gây ra đau dạ dày, người bệnh nên điều chỉnh lại thói quen hàng ngày để phòng tránh và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Cụ thể:

Về thói quen sinh hoạt

  • Không hoạt động trí óc hoặc lao động thể lực mạnh trong vòng 30 phút sau khi ăn: Đây chính là một trong những “điều cấm kị” đối với bệnh nhân đau dạ dày. 30 phút sau ăn là khoảng thời gian mà não bộ đang tập trung để tiêu hóa thực ăn mà bạn nạp vào. Do vậy, khi bạn làm thêm việc khác, não sẽ phải giải quyết thêm vấn đề. Đồng nghĩa với việc dạ dày hoạt động quá tải, kém hiệu quả, lâu dần sẽ gây ra đau dạ dày.
  • Giảm bớt căng thẳng, áp lực: Như đã nói ở trên, stress chính là nguyên nhân làm sản sinh lượng axit trong dạ dày khiến tiêu hóa chậm và gây ra đau dạ dày. Vì thế, bạn nên cân bằng giữa thời gian học tập, làm việc với thời gian nghỉ ngơi, giải tỏa stress. Giữ cho mình một tâm lý thoải mái vui vẻ, một tinh thần lạc quan không chỉ giúp bạn thuyên giảm bệnh đau dạ dày mà còn ngăn ngừa được nguy cơ mắc nhiều bệnh lý khác.
  • Giữ ấm cho vùng bụng: Vùng bụng bị lạnh sẽ khiến cho chức năng của dạ dày bị kém đi. Do đó, hãy giữ ấm cho vùng bụng, đừng để vùng bụng bị nhiễm lạnh, đặc biệt là vào mùa đông.

phòng ngừa đau dạ dày

Về thói quen ăn uống

  • Không hút thuốc lá, uống rượu bia và dùng các chất kích thích.
  • Không nên ăn trước khi đi ngủ: Khi bạn ngủ, dạ dày của bạn cũng cần được nghỉ ngơi. Nếu nạp thức ăn vào cơ thể lúc này, dạ dày sẽ phải làm việc quá sức, nguy cơ đau dạ dày tăng cao.
  • Rửa tay thật sạch trước khi ăn, ăn chín uống sôi để hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào dạ dày.
  • Ăn chậm, nhai kỹ để giảm bớt gánh nặng cho hoạt động của dạ dày. Khi ăn nên tập trung ăn, thư dãn, không vừa ăn vừa làm việc để cơ thể hấp thu được tối đa dinh dưỡng.
  • Ăn uống điều độ: Ăn đủ 3 bữa mỗi ngày, ăn đúng giờ, không nên để dạ dày quá no hoặc quá đói. Bởi khi đó axit dạ dày sẽ tiết ra nhiều ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa.
  • Không vừa ăn vừa uống nước, uống nước trước khi ăn 30 phút sẽ khiến bạn ăn ngon miệng hơn.
  • Hạn chế đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ, đồ sống, đồ lạnh.
  • Bổ sung vitamin C cho cơ thể: Vitamin C sẽ bảo vệ dạ dày và tăng sức đề kháng, giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.

Trên đây, chúng tôi đã cung cấp cho độc giả đầy đủ các thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh đau dạ dày. Hi vọng bài viết trên sẽ giúp ích được cho độc giả trong quá trình bảo vệ sức khỏe của mình và người thân. Chúc độc giả luôn luôn khỏe mạnh!

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *