Ợ chua là bệnh gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị đúng

Ai cũng từng bị ợ chua ít nhất một vài lần trong đời và điều đó hoàn toàn bình thường. Thế nhưng, nếu bạn bị ợ chua liên tục thì rất có thể đây là một dấu hiệu bệnh lý. Cùng tìm hiểu về dấu hiệu này trong bài viết sau.

Ợ chua là gì?

Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng, có tới 60% dân số từng bị ợ chua ít nhất một lần trong tháng và đây là một hiện tượng rất thường thấy ở người trưởng thành.

Chúng ta có thể mô tả hiện tượng này như sau: Bình thường, trong dạ dày có chứa một lượng acid nhất định để hỗ trợ cho quá trình tiêu hóa thức ăn. Lượng acid này không gây tổn thương cho dạ dày bởi bản thân niêm mạc dạ dày đã có sẵn một lớp màng nhầy tự nhiên bảo vệ.

Khi chúng ta ăn, thức ăn di chuyển từ miệng xuống dạ dày qua thực quản. Thức ăn và acid dạ dày nhào trộn với nhau và được giữ lại trong dạ dày bởi cơ vòng dưới của thực quản. Cơ vòng dưới thực quản bình thường sẽ mở ra, đóng lại nhịp nhàng để đẩy thức ăn xuống dạ dày và giữ thức ăn lại không cho thức ăn và dịch vị trào ngược lên trên.

Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, đôi lúc cơ dưới thực quản bị mở ra lâu hơn bình thường, tạo cơ hội cho acid dịch vị trào ngược lên thực quản. Đây chính là hiện tượng ợ chua với cảm giác điển hình là chua chua trong khoang miệng và đôi lúc là cảm giác nóng rát ở ngực.

ợ chua

Nếu việc ợ chua kéo dài quá thường xuyên thì sẽ gây sự khó chịu nhất định và cản trở sinh hoạt bình thường. Không những vậy, nó còn cảnh báo tình trạng dư thừa acid trong dạ dày do nguyên nhân bệnh lý nào đó.

Bị ợ chua là bệnh gì?

Một số nguyên nhân bệnh lý có thể dẫn đến tình trạng ợ chua kéo dài là:

Bệnh viêm loét dạ dày

Biểu hiện của viêm loét dạ dày không những là tình trạng ợ chua mà còn là cảm giác đau bụng, buồn nôn, trướng bụng… Đây là bệnh lý điển hình bởi việc xuất hiện các vết viêm loét trên niêm mạc do acid dịch vị tăng tiết quá mức gây bào mòn lớp nhầy bảo vệ niêm mạc.

Bệnh viêm thực quản

Là bệnh lý sinh ra do tình trạng acid dạ dày trào ngược lên thực quản gây tổn thương, viêm và sưng.

Ngoài triệu chứng ợ chua, ợ hơi, viêm thực quản còn khiến người bệnh có cảm giác đau tức ngực, đau họng, buồn nôn rất khó chịu.

Hội chứng ruột kích thích

Khi bị rối loạn chức năng ruột già sẽ gây ra hội chứng ruột kích thích, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự hoạt động bình thường của hệ tiêu hóa. Theo thống kê, tại nước ta có tới 20% dân số mắc phải hội chứng này và thường xuyên bị triệu chứng ợ hơi, ợ chua, khó tiêu, đầy bụng “làm phiền” thường xuyên.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Tình trạng trào ngược dạ dày thực quản sinh ra khi acid từ dạ dày trào ngược lên khoang miệng, kích thích tăng tiết nước bọt nhằm trung hòa lại lượng acid này. Điều này vô hình chung khiến dạ dày bị nuốt thêm nhiều không khí hơn, trở lên căng tức. Khí dư thừa trong dạ dày buộc phải tìm đường thoát ra ngoài bằng cách ợ hơi, ợ chua, buồn nôn.

Ngoài ra, acid dịch vị dạ dày còn chứa rất nhiều chất kích thích như dịch mật hay pepsin… khi thực quản, miệng tiếp xúc lâu ngày, niêm mạc tại các vùng này cũng bị tổn thương nghiêm trọng.

Nguyên nhân gây ợ chua

Có rất nhiều nguyên nhân gây ợ chua, ngoài các nguyên nhân bệnh lý kể trên thì có thể “điểm mặt” một số yếu tố khác gây ra tình trạng này như:

ợ chua là bệnh gì

Do ăn quá no

Khi ăn quá no sẽ tạo sức ép lên dạ dày, khiến cho van dưới thực quản mở ra và tạo điều kiện cho acid dịch vị tại dạ dày dội ngược lên khoang miệng.

Ăn no rồi nằm ngay

Hành động nằm ngay sau khi ăn chính là “cơ hội” để bao tử và thực quản có vị trí nằm ngang với nhau, cơ thực quản giãn mở và làm cho acid dịch vị dễ dàng đi qua cuống thực quản, thoát vào khoang miệng.

Mặc đồ quá chật

Việc mặc đồ quá chật, bó sát rồi ăn uống không khác gì “nút thắt cổ chai” tại bao tử, gây tăng áp suất và cơ thể phải điều hòa lại cảm giác khó chịu này bởi việc đẩy thực phẩm và acid ngược lên trên.

Thực phẩm gây kích thích

Tỏi, hành, cà phê, ớt, tiêu… là những thực phẩm có khả năng kích thích cơ thể tăng tiết dịch vị, làm cơ vòng thực quản giãn rộng và gây ợ chua.

Tuổi cao

Ở người cao tuổi, cơ vòng thực quản lão hóa, căng giãn kém đi và khó khép kín lại nên thường xuyên ợ chua hơn.

Stress

Tuy là nguyên nhân không quá phổ biến nhưng stress, căng thẳng quá mức cũng là yếu tố gia tăng áp lực lên cơ vòng thực quản, khiến cơ này căng giãn quá mức.

Thoát vị khe

Là tình trạng có một phần hoặc toàn bộ dạ dày nhô khỏi khoang ngực qua khe thực quản ở hoành cách mô và gây ra hiện tượng ợ chua.

Ngoài ra, các yếu tố như hút nhiều thuốc lá, uống nhiều bia rượu, béo phì, mang thai cũng có thể là nguyên nhân gây ợ chua.

Triệu chứng lâm sàng của chứng ợ hơi

Bệnh nhân mắc chứng ợ chua sẽ có những dấu hiệu rất điển hình như:

  • Đau và chướng bụng kèm theo nóng rát, đau nhói như lửa đốt tại vùng ngực, ngay phần trên bụng và dưới xương ức, có thể lan lên cả cuống họng gây rát.
  • Cảm giác rõ vị chua hoặc đắng tại khoang miệng do acid dịch vị gây ra.
  • Luôn có cảm giác như giăng mắc dị vật tại cuống họng cực kỳ khó chịu, gây buồn nôn, nhai nuốt thức ăn/nước uống khó khăn.
  • Ngoài ra, người bị ợ chua còn rất khó ngủ vào ban đêm, bị thở khò khè, nghẹt thở. Các triệu chứng tăng nặng hơn sau khi ăn, nằm nghỉ hoặc đơn giản chỉ là cúi người xuống.

ợ chua buồn nôn

Chẩn đoán

Bằng các phương pháp xét nghiệm, kiểm tra sau mà chứng ợ chua được xác định rõ ràng hơn:

  • Nội soi: Dùng ống mềm luồn xuống thực quản và dạ dày để quan sát tình trạng niêm mạc và lấy tế bào để làm sinh thiết.
  • Chụp Xquang có dung dịch cản quang.
  • Dùng máy đo khả năng co giãn của cơ vòng thực quản.
  • Kiểm tra nồng độ acid dịch vị dội ngược lên thực quản trong 24 giờ.

Cách chữa ợ chua

Để khắc phục chứng ợ chua, người bệnh cần điều chỉnh và xây dựng các thói quen trong sinh hoạt và ăn uống như sau:

Ợ chua nên ăn gì?

Ăn chậm, nhai kỹ, không làm việc trong khi ăn để tránh làm mất tập trung đến quá trình nhai, nuốt và tiêu hóa thức ăn.

Tránh xa thức ăn gây kích thích: Socola, cà phê, hành tây, cà chua, dưa muối, gia vị cay nóng, trứng chưa nấu chín… gây tăng cảm giác đầy bụng và khó tiêu. Hãy tránh các loại thực phẩm này càng xa càng tốt.

Mặc đồ thoải mái

Điều này không những làm giảm chứng ợ chua, ợ hơi mà còn tốt cho cả tinh thần và sức khỏe của bản thân bạn nữa đấy. Khi tình trạng ợ chua nghiêm trọng, bắt buộc người bệnh cần phải sử dụng đến các biện pháp “mạnh tay” hơn để điều trị. Điển hình là chữa trị bằng thuốc.

Thuốc Tây

  • Thuốc có tác dụng trung hòa acid: Alka-Seltzer, Maalox, Mylanta, Rolaids.
  • Thuốc nhằm điều chỉnh lại quá trình tăng tiết acid dịch vị: Pepcid, Axid, Zantac, Tagamet.
  • Thuốc ức chế proton: Esomeprazole, Omeprazole hoặc Rabeprazole.

Thuốc Nam

Gừng tươi: Chỉ cần nhai sống 1 lát gừng tươi hoặc nấu nước gừng mật ong để uống sau khi ăn có thể kiểm soát chứng ợ chua hiệu quả.

  • Bạc hà: Dùng lá bạc hà hãm với nước sôi để uống hàng ngày.
  • Đinh hương: Dùng lá đinh hương nhai trực tiếp sau mỗi bữa ăn có thể làm dịu tình trạng đầy hơi, trướng bụng ở dạ dày rất tốt.

Trên đây là những thông tin về chứng ợ chua người bệnh cần nắm được. Hãy theo dõi và quan tâm hơn đến cơ thể mình nhé! Chúc bạn luôn khỏe mạnh!

Có thể bạn quan tâm: Ợ hơi nhiều liên tục là biểu hiện của bệnh gì?

Sửa đổi lần cuối

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*