Phác đồ điều trị đau thần kinh tọa của Bộ y tế mới nhất 2020

Đau thần kinh tọa (hay sciatica paim) là cảm giác đau dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa do bị chèn ép hoặc tổn thương. Bệnh có thể trở thành mãn tính nếu không kịp thời phát hiện và có phác đồ điều trị đúng cách. Dưới đây là phác đồ điều trị đau thần kinh tọa chính xác của Bộ Y tế bạn đọc có thể tham khảo.

Phác đồ điều trị đau thần kinh tọa của bộ y tế

Đau thần kinh tọa thường gặp ở đối tượng đang trong độ tuổi lao động từ 30-50 tuổi và đang có xu hướng trẻ hóa ca mắc. Ngoài ra, có thể kể đến một vài nguyên nhân sinh bệnh khác như chấn thương, tai nạn giao thông, viêm đĩa đệm, tổn thương đốt sống do vi khuẩn, các khối u viêm hay bà mẹ đang trong thời kỳ mang thai khiến cấu trúc xương cột sống thay đổi.

Việc chẩn đoán và điều trị bệnh đau thần kinh tọa bao gồm các triệu chứng điển hình, dấu hiệu nhận biết, chẩn đoán nguyên nhân, điều trị toàn diện bằng phác đồ chuẩn của Bộ Y tế.

Nguyên tắc điều trị

Nguyên tắc điều trị đau thần kinh tọa là:

  • Hơn 80% trường hợp đau thần kinh tọa là do thoát vị đĩa đệm gây ra, chính vì vậy việc điều trị theo nguyên nhân chính là nguyên tắc đầu tiên giúp chữa trị hiệu quả.
  • Giảm các cơn đau và phục hồi chức năng vận động.
  • Do khả năng vận động có thể hồi phục được nên với các trường hợp vừa và nhẹ sẽ điều trị nội khoa.
  • Nếu việc điều trị nội khoa không đạt kết quả, người bệnh sẽ phải cân nhắc sử dụng can thiệp ngoại khoa, phẫu thuật nắn chỉnh cột sống.

Chẩn đoán lâm sàng

Khi mắc chứng đau thần kinh tọa, bạn có thể dựa vào một số biểu hiện sau:

  • Đau vị trí đốt L5: Các cơn đau xuất hiện vùng hông đến giữa mông qua mặt sau của đùi xuống mu bàn chân, ngón chân cái và ngón giữa.
  • Đau vị trí đốt S1: Xuất hiện đau từ vùng hông đến giữa mông qua mặt sau của đùi xuống mặt sau cẳng chân, đến lòng bàn chân, gót và ngón út của chân.
  • Cơn đau xuất hiện khi ấn vào vị trí dây thần kinh tọa.
  • Các cơ quan bị chi phối bởi dây thần kinh tọa khiến người bệnh giảm khả năng vận động và phản xạ.
  • Rối loạn hoặc mất cảm giác, người bệnh tê bì hay bị kích thích ở một số cơ do thần kinh tọa chi phối.
  • Bệnh nhân bị khó tiểu, bí tiểu, tiểu tiện thụ động, đại tiện khó,… do bị tổn thương hệ thống cơ và dây thần kinh xung quanh thận và trực tràng. Một vài trường hợp có thể mắc hội chứng chùm đuôi ngựa là biểu hiện của thoát vị đĩa đệm bởi rối loạn cơ tròn.
  • Mệt mỏi, sốt, suy nhược, giảm cân nặng nhanh chóng hay đau các đốt sống… là các triệu chứng lâm sàng khác có kể kèm theo với các biểu hiện ở trên.

Cận lâm sàng

Bên cạnh các chẩn đoán lâm sàng của bác sĩ nhận biết qua thể trạng và biểu hiện của người bệnh thì các kỹ thuật cận lâm sàng cũng có một vai trò quan trọng hỗ trợ chẩn đoán chính xác nguyên nhân đau thần kinh tọa

  • Chụp X-quang cột sống
  • Chụp CT cột sống
  • Chụp cộng hưởng từ MRI
  • Các xét nghiệm sinh hóa, huyết học bắt buộc để xác định có phải nguyên nhân do viêm, u hoặc cấu trúc bất thường.

Phương pháp điều trị

  1. Điều trị nội khoa bằng thuốc

Giảm các cơn đau do thần kinh tọa gây ra bằng thuốc

Phương pháp điều trị nội khoa làm giảm cơn đau thần kinh tọa bằng sử dụng thuốc là biện pháp phổ biến trong hầu hết tất cả các bệnh viện bởi công dụng giảm đau kháng viêm cho bệnh nhân

  • Thuốc giảm đau: Chủ yếu sử dụng Paracetamol từ 1-3 gam/2-4 lần/ngày. Trong trường hợp bệnh nhân đau nhiều có thể chỉ định uống kết hợp với Tramadol hoặc Codein 2-4 viên/ngày tùy thể trạng.
  • Thuốc kháng viêm không steroid: Ibuprofen, Etoricoxib, Prioxicam, Naproxen. Đây là các loại thuốc có khả năng gây tổn thương đến gan và thận, chính vì vậy người bệnh nên cân nhắc tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng
  • Thuốc giãn cơ: Bao gồm Eperisone, Tolperisone
  1. Điều trị ngoại khoa

Các phẫu thuật ngoại khoa thường được cân nhắc đến khi các cơn đau quá nghiêm trọng và không có xu hướng thuyên giảm, làm giảm sức khỏe và khả năng vận động cũng như chất lượng cuộc sống của người bệnh.

  1. Vật lý trị liệu

Phương pháp sử dụng vật lý trị liệu là việc tác động vật lý giúp giảm bớt các cơn đau và cải thiện khả năng vận động bao gồm các bài tập vật lý trị liệu và liệu pháp nhiệt.

Kế hoạch chăm sóc bệnh nhân đau thần kinh tọa

Song song với việc điều trị theo phác đồ của bác sĩ, việc lập kế hoạch chăm sóc đau thần kinh tọa là điều cần thiết đối với người bệnh để tăng khả năng hồi phục và giảm đau.

  1. Tiến hành giảm thiểu các cơn đau tại nhà: Để giảm các cơn đau không báo trước tại nhà, tránh ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt, bạn nên dùng biện pháp chườm (nóng hoặc lạnh) kết hợp xoa bóp, đặt túi chườm lên vị trí đau giúp giảm sự chèn ép và sưng viêm. Tuy nhiên lưu ý đối với chườm nóng nhiệt độ chỉ giao động từ 50-60 độ C và chườm lạnh chỉ dùng trong các trường hợp sưng nóng bề mặt da.
  2. Tập luyện theo chế độ: Các chuyên gia cho rằng việc tập luyện (yoga, đi bộ, bơi lội,…) với cường độ nhẹ nhàng vừa phải sẽ tác động trực tiếp lên sự tiến triển của bệnh, giúp lưu thông máu và cải thiện sự dẻo dai, khả năng chống chịu của cơ thể đối với các cơn đau thần kinh tọa.
  3. Một số thói quen sinh hoạt bạn nên thay đổi để giảm tần suất phát sinh cơn đau như:
    • Điều chỉnh một vài tư thế, đặc biệt là tư thế ngồi xấu có thể làm giảm áp lực của cơ thể lên cột sống, các đốt sống và rễ thần kinh.
    • Không nên sử dụng thuốc lá, các chất kích thích ảnh hưởng tới cấu trúc bên trong và quá trình tổng hợp thành phần của xương.
    • Nghỉ ngơi đúng giờ, tránh căng thẳng, stress.

Xem thêm: Bệnh án đau thần kinh tọa

Phác đồ điều trị và kế hoạch chăm sóc người bị đau thần kinh tọa có vai trò vô cùng quan trọng trong việc điều trị, phục hồi và xóa bỏ các cơn đau. Mong rằng thông tin chúng tôi cung cấp trên đây sẽ mang lại hiểu biết cho bạn và người thân, góp phần xây dựng một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc.

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *