Phế quản là gì? Cấu tạo và chức năng

Phế quản là gì? Nó có cấu tạo và chức năng như thế nào trong cơ thể con người? Đó là những kiến thức mà bạn cần biết để hiểu rõ hơn về cơ chế sinh học của cơ thể. Đồng thời nhắc mỗi người cần lưu ý hơn trong việc chủ động bảo vệ phế quản nói riêng và sức khỏe nói chung.

Phế quản là gì?

Hệ hô hấp của con người được chia thành 2 phần gồm hệ hô hấp trên và hệ hô hấp dưới.

Hệ hô hấp trên với những bộ phận như mũi, họng, hầu, xoang, thanh quản đảm nhiệm vai trò hít không khí và lọc không khí sau đó đưa xuống hệ hô hấp dưới. Hệ hô hấp dưới sau khi nhận không khí thì tiến hành dẫn khí và trao đổi khí.

Hệ cơ quan dưới bao gồm phế quản, phế nang, khí quản, màng phổi và phổi. Trong đó phải kể đến phế quản – cơ quan thuộc hệ hô hấp dưới, có vị trí gần với khí quản và phổi. Vậy phế quản là gì? Nó nằm ở chỗ nào trong hệ hô hấp?

Phế quản có vị trí nối liền khí quản và đốt sống ngực. Nó nằm dưới khí quản và nằm ngang đốt sống ngực 4, 5 phân. Các nhánh nhỏ của phế quản chia ra và tiếp tục đi sâu vào phổi, đi từ khí quản cho đến tận rốn phổi. Nhờ vậy mà phế quản càng dễ dàng hơn khi đưa không khí vào phổi, giúp phổi thực hiện tốt vai trò trao đổi khí và hỗ trợ lọc một số độc tố trong máu.

Cấu tạo của phế quản

Xung quanh các phế quản là các vòng sụn với hình dáng kiểu chữ C. Mặc dù vậy không phải là ở tất cả các ống phế quản đều là các vòng sụn. Với những ống phế quản nhỏ thì nó thường được bao phủ bởi những tấm sụn. Cùng với các dải cơ trơn, lớp sụn này sẽ thực hiện nhiệm vụ điều chỉnh kích thước của lòng phế quản.

Bên trong chúng còn có lông mao bao phủ, dạng như lớp màng nhầy. Đôi khi phế quản tiết ra màng nhầy để bảo vệ niêm mạc.

Cấu tạo của phế quản được chia thành hai bên phế quản trái và phế quản phải. Giải phẫu hai phế quản chúng ta sẽ thấy chúng tạo với nhau thành một góc 70 độ.

Phế quản trái

  • Xét về độ dài thì phế quản trái thường nhỏ hơn, kém dốc hơn, dài hơn so với phế quản phải khoảng 5 cm.  Đó cũng chính là lý do nếu có dị vật thì nó dễ lọt vào phổi phải hơn.
  • Xét về đặc điểm thì phế quản trái kết nối với đốt sống ngực thứ sáu, ở bên dưới vành động mạch chủ và ở phía trước thực quản. Đặc biệt phế quản chính bên trái bao gồm 2 phế quản thứ cấp cho 2 thùy của phổi trái. Phế quản thứ cấp sẽ tiếp tục chia nhỏ hơn thành phế quản thứ ba.

Phế quản phải

Trong khi đó chiều dài của phế quản phải ngắn hơn và có hình thẳng đứng hơn phế quản trái. Phế quản bên phải gồm 10 phế quản phân thùy, thực hiện nhiệm vụ đưa không khí vào các thùy của phổi phải. Do đó nó còn có tên gọi là phế quản thùy. Tại đốt sống ngực thứ năm phế quản phải được nối liền với gốc phổi.

Phân tách một đoạn phế quản phổi bạn sẽ thấy đó chính là một bộ phận không thể thiếu của phổi. Nó có đặc điểm là gồm nhiều phân đoạn khác nhau. Do đó khi cơ thể con người gặp vấn đề về phân đoạn phế quản phổi thì có thể tiến hành cắt bỏ một đoạn phế quản nhỏ của phổi. Điều này được thực hiện không quá khó khăn và không gây ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe của người bệnh.

Như vậy, phế quản gồm nhiều đoạn phế quản phổi nhỏ chia cho 2 phổi phải và phổi trái. Không chỉ dừng lại ở các phế quản cho phổi trái và phổi phải, các phế quản còn được chia thành nhiều phế quản nhỏ hơn, hay còn được gọi là tiểu phế quản. Nếu là tiểu phế quản đường hô hấp thì nó sẽ bao gồm nhiều ống phế nang (từ 2 đến 11 ống). Gắn liền với các ống phế nang là các túi phế nang có nhiệm vụ trực tiếp trao đổi khí.

Dựa theo kết quả giải phẫu cấu tạo mô học của phế quản thì nó có dạng như một nhánh cây với các nhánh phế quản lớn và các tiểu phế quản nhỏ có ở hai bên phổi. Hệ cây phế quản này được hình thành bởi 4 lớp: Niêm mạc, lớp đệm, lớp cơ trơn, lớp sụn và tuyến. Mỗi lớp bao bọc phế quản đảm nhiệm các chức năng riêng.

Chức năng của phế quản

Phế quản là một cơ quan đóng vai trò quan trọng trong hệ hô hấp, đây cũng là lối đi chính của không khí vào phổi.

Dẫn khí

Cấu tạo của phế nang gồm nhiều tiểu phế quản đi đến các phổi nhằm thực hiện chức năng đưa không khí bên ngoài vào phổi. Các bước đưa không khí được điều chỉnh từ từ đến các thùy phổi và đến các tiểu phế quản cuối cùng và hết các túi phế nang.

Lọc khí

Khi con người tiếp xúc với môi trường bên ngoài không tránh khỏi nhiều bụi bẩn, vi khuẩn xung quanh. Nhưng nhờ có phế quản lọc không khí, giúp loại bỏ phần nào các bụi bẩn tại lông mao. Đồng thời các cơ của phế quản giãn nở thường xuyên, giúp lưu thông không khí dễ dàng hơn. Không chỉ đẩy và lọc khí vào phổi, bộ phận này còn có vai trò trong việc đưa không khí vào phổi và ra ngoài.

Hỗ trợ quá trình lọc máu

Đặc biệt phế nang còn có nhiệm vụ hỗ trợ quá trình lọc máu, loại bỏ các độc tố trong máu. Trong mỗi mao mạch phế nang có chứa hơn 250 ml máu và lượng máu này sẽ được đưa vào cơ thể.

>> Tìm hiểu: Tâm phế mạn là bệnh gì? Hướng dẫn phòng tránh bệnh hiệu quả

Trên đây là những kiến thức tổng quan giải đáp phế quản là gì. Rất hy vọng đó sẽ là những thông tin hữu ích bạn đang cần tìm kiếm. Hơn hết chúng tôi khuyên bạn hãy chủ động áp dụng các biện pháp bảo vệ phế quản của mình như: nói không với thuốc lá, giữ ấm cơ thể vào mùa lạnh và tránh xa vùng không khí bị ô nhiễm. Đặc biệt bạn nên tiêm phòng các vắc xin phế cầu và chủ động thăm khám khi cơ thể có các dấu hiệu bệnh viêm phế quản.

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *