Rối loạn tiêu hóa là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị

Rối loạn tiêu hóa là hội chứng ai cũng phải mắc ít nhất một vài lần trong đời. Bản thân rối loạn tiêu hóa không quá nguy hiểm, nhưng nó ảnh hưởng rất lớn tới sinh hoạt của người bệnh. Tìm hiểu các kiến thức cần thiết về bệnh lý này trong bài viết dưới đây.

Rối loạn tiêu hóa là gì?

Rối loạn tiêu hóa là hiện tượng sinh ra do quá trình co thắt không bình thường của các cơ vòng tại cơ quan tiêu hóa. Hoạt động bất thường này khiến cho người bệnh bị đau bụng, thay đổi thói quen đại tiện thường ngày, gặp nhiều khó khăn nhất định trong sinh hoạt và cuộc sống bình thường.

Ngoài đối mặt với các vấn đề khó chịu như phải ăn uống kiêng khem đến khi khỏi bệnh, công việc, sinh hoạt bị ảnh hưởng, gián đoạn, sức khỏe giảm sút… nếu không điều trị đúng cách, đây có thể là nguyên nhân gây ra các bệnh lý nghiêm trọng hơn như viêm đại tràng, ung thư đại tràng, viêm loét dạ dày…

Triệu chứng rối loạn tiêu hóa

Mặc dù rối loạn tiêu hóa không đáng lo song nếu tình trạng này kéo dài thì gây ra những hệ lụy xấu đến sức khỏe. Dưới đây là một số dấu hiệu nhận biết của bệnh rối loạn tiêu hóa mà mọi người cần lưu ý:

rối loạn tiêu hóa

Đầy hơi

Đây là triệu chứng điển hình của rối loạn tiêu hóa. Người bệnh sẽ phải đối mặt với các triệu chứng giống như bệnh đau dạ dày như ợ hơi, bụng chướng, đắng miệng,…

Hiện tượng đầy hơi sinh ra bởi quá trình tích tụ khí dư thừa trong khoang dạ dày khi phần thức ăn nào đó của bữa ăn cũ còn tồn đọng bị lên men và tạo khí. Điều này là rất điển hình bởi khi bị rối loạn, hoạt động tiêu hóa thức ăn của dạ dày, ruột cũng bị ảnh hưởng rất nhiều.

Đau bụng

Đau bụng là một triệu chứng điển hình của các căn bệnh liên quan tới tiêu hóa. Khi bị rối loạn tiêu hóa, người bệnh thường bị “hành hạ” bởi các cơn đau vùng bụng dưới phía bên trái hoặc đau ở nhiều chỗ khác trên bụng tùy thuộc vào mức độ rối loạn. Cơn đau có thể âm ỉ, đau râm ran cả ngày hoặc đau quặn như dao đâm, đau dữ dội, thậm chí là đau lan ra sau lưng khiến người bệnh không thể đi đứng hay ngồi bình thường được.

Tiêu chảy, táo bón

Tiêu chảy, táo bón hay tình trạng đại tiện thay đổi là triệu chứng chắc chắn người bị rối loạn tiêu hóa phải trải qua. Nếu cơ thể bị mất nước đột ngột, thiếu hụt chất điện giải thì người bệnh sẽ bị táo bón. Ngược lại, tiêu chảy là hiện tượng sinh ra nếu ruột co bóp quá nhiều sẽ khiến phân bị đẩy ra ngoài quá sớm trong khi chưa được hấp thụ bớt nước, muối khoáng.

Nhìn chung, tùy vào cơ địa và nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa mà có người sẽ bị tiêu chảy, có người lại bị táo bón hoặc có thể bị tiêu chảy trước rồi bị táo bón sau.

Triệu chứng khác

Ngoài các triệu chứng rất đặc trưng trên, người bệnh rối loạn tiêu hóa còn có thể có cảm giác buồn nôn, nôn mửa nhiều (trong trường hợp rối loạn do ngộ độc thực phẩm), người mệt mỏi, uể oải (mất nước do tiêu chảy), đau đầu, sốt, ớn lạnh, nhạt mồm nhạt miệng, ăn không ngon…

Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa

triệu chứng rối loạn tiêu hóa

Uống nhiều rượu bia

Thông thường, sau mỗi cuộc bia rượu chè chén, nhậu nhẹt, rất nhiều người phải đối mặt với tình trạng đau trướng bụng, đầy bụng, buồn nôn, rối loạn đại tiện vào ngày hôm sau. Điều này xảy ra bởi việc tiêu thụ một lượng lớn rượu bia sẽ tiêu hao một lượng lớn men tiêu hóa tự nhiên, gây mất cân bằng trong hệ sinh thái vi sinh đường ruột.

Không những vậy, nếu duy trì thói quen bia rượu quá thường xuyên sẽ dẫn đến hội chứng ruột kích thích. Đây là hội chứng xảy ra khi lớp bảo vệ niêm mạc ruột bị phá hủy bởi bia rượu, tạo điều kiện cho acid dịch vị trong dạ dày bào mòn và làm tổn thương niêm mạc ruột.

Ăn uống không hợp vệ sinh

“Ăn uống vô tội vạ”, ăn đồ sống như gỏi, nem chua, hàu sống, tiết canh… ăn phải thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, bị nhiễm khuẩn, nhiễm nấm, đồ ăn nấu chưa kỹ, thực phẩm không rõ nguồn gốc, ăn các thực phẩm kỵ nhau… luôn là những vấn đề hàng đầu phải “điểm mặt đặt tên” khi nhắc đến nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa.

Lạm dụng kháng sinh

Dùng kháng sinh trị bệnh là đương nhiên nhưng nếu lạm dụng nó trong thời gian dài lại là vấn đề cần phải nghiêm túc xem xét lại. Bởi lẽ, khi sử dụng thuốc kháng sinh trong một thời gian dài vô hình chung sẽ tiêu diệt cả vi khuẩn có hại và vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Điều này nguy hiểm vì nó gây mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên, hệ tiêu hóa yếu và dễ nhiễm bệnh hơn. Chưa kể, một số loại thuốc kháng sinh có thể gây ra các tác dụng phụ không mong muốn như tiêu chảy kéo dài hay táo bón.

Mất cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn

Thông thường lợi khuẩn và hại khuẩn sẽ tập trung nhiều nhất ở đường ruột. Trong đó có 85% là lợi khuẩn và 15% là hại khuẩn. Khi sự cân bằng này bị mất đi, tức là tỷ lệ vi khuẩn có hại xâm chiếm nhiều hơn vi khuẩn có lợi thì khả năng miễn dịch của cơ thể sẽ suy yếu dần, khiến cho cơ thể dễ mắc các bệnh viêm nhiễm, trong đó có bệnh rối loạn tiêu hóa.

Stress

Mặc dù không phải là nguyên nhân quá phổ biến nhưng việc để tâm lý quá căng thẳng, thường xuyên lo lắng, áp lực có thể gây rối loạn trong hoạt động co bóp của nhu động ruột, ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa thức ăn, gây rối loạn tiêu hóa.

Nguyên nhân khác: Ngoài các nguyên nhân trên, rối loạn tiêu hóa còn có thể là dấu hiệu hay triệu chứng cảnh báo một số bệnh lý về đường tiêu hóa như: Viêm đại tràng co thắt, viêm ruột thừa, viêm đại tràng cấp tính…

Cách điều trị rối loạn tiêu hóa

điều trị rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa uống thuốc gì

  • Domperidon: Có tác dụng điều hòa nhu động của ruột và dạ dày, khắc phục tình trạng đầy bụng khó tiêu, buồn nôn. Lưu ý, loại thuốc này cấm chỉ định với phụ nữ có thai hay người có tiền sự chảy máu dạ dày.
  • Maalox: Loại thuốc này được sử dụng khi bị đầy bụng khó tiêu kèm chứng ợ chua do trào ngược. Người bệnh nên sử dụng thuốc sau khi ăn từ 30-60 phút sẽ có tác dụng ức chế dịch vụ, bảo vệ lớp niêm mạc.
  • Neopeptine, Lactomin, Enterogemina,…: Đây là loại men tiêu hóa có tác dụng tiêu hóa thức ăn dễ dàng hơn, làm giảm cảm giác đầy bụng.

Đi với chứng táo báo, tiêu chảy

  • Berberin: Được dùng cho trường hợp đi ngoài phân lỏng, có tác dụng bảo vệ đường ruột và kích thích khả năng tiết mật để tiêu hóa tốt hơn.
  • Dung dịch Oresol: Loại thuốc này có tác dụng ngăn ngừa sự mất nước và bổ sung chất điện giải cho cơ thể.

Thuốc nam chữa rối loạn tiêu hóa

  • Bài thuốc từ lá khổ sâm

Dùng 20 lá khổ sâm tươi rửa sạch rồi nhai trực tiếp với một vài hạt muối. Người bệnh nhai thật kỹ rồi mới nuốt cả nước lẫn bã sẽ giúp giảm đầy bụng, khó tiêu.

  • Bài thuốc từ lá ổi tươi

Dùng 100g lá ổi non (dùng phần búp non là tốt nhất), 50g vỏ rụt và 50g riềng tươi. Tất cả các vị thuốc đem rửa sạch rồi thái mỏng, phơi khô hoặc sao nóng, nghiền thành bột mịn. Mỗi lần uống lấy 8g bột hòa trong 200ml nước sôi để nguội, ngày uống 2-3 lần để cầm tiêu chảy.

  • Bài thuốc từ gừng và mật ong

Lấy 1 củ gừng tươi rửa sạch, thái thành lát mỏng (nhớ giữ lại phần vỏ gừng), cho vào nồi nước và đun sôi. Hòa thêm 2 thìa mật ong vào nồi nước gừng, đun tiếp tục trong 5 phút nữa thì tắt bếp. Khi uống, lấy 2 thìa nước này pha với nước ấm, dùng vào buổi sáng lúc bụng rỗng hoặc trước khi đi ngủ sẽ thấy bụng êm dịu.

  • Trà bạc hà

Trong trà bạc hà có chứa hoạt chất peppermint có tác dụng chống co thắt dạ dày và làm triệu chứng buồn nôn, đầy bụng rất tốt.

Uống một tách trà bạc hà sau bữa là cách tốt nhất để làm dịu chứng rối loạn tiêu hóa.

  • Giấm táo

Giấm táo có thẻ làm tăng axit dạ dày làm giảm đau bụng do rối loạn tiêu hóa gây ra. Để cải thiện tình trạng bệnh, bạn nên sử dụng 1-2 muỗng giấm táo cho vào 150ml nước lọc, dùng trước bữa ăn chính 30 phút.

Phòng tránh

“Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, hãy thay đổi một số thói quen xấu, xây dựng cho mình các thói quen tốt dưới đây để hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh bạn nhé!

rối loạn tiêu hóa nên ăn gì

Về chế độ ăn uống

  • Thực đơn hợp lý: Bữa ăn hàng ngày cần đáp ứng đủ lượng dinh dưỡng cần thiết trong ngày. Đặc biệt, hãy tăng cường bổ sung nhiều loại rau xanh, trái cây tươi, củ quả giàu chất xơ, vitamin cho cơ thể để có hệ tiêu hóa thật khỏe mạnh.
  • Tránh xa đồ ăn khó tiêu hóa: Thịt đỏ, đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ ăn chua cay nóng, đồ sống (gỏi, tiết canh, nem chua)… khiến hệ tiêu hóa phải “lao động” gấp 2, gấp 3 lần bình thường, nguy cơ rối loạn tiêu hóa rất cao.
  • Tuyệt đối tránh xa đồ ăn không đảm bảo: Thức ăn để trong tủ lạnh quá lâu, thực phẩm nghi ngờ nhiễm khuẩn, thức ăn chế biến không đảm bảo (đồ vỉa hè), đồ ăn đã lên nấm mốc… thì tuyệt đối không ăn.
  • Hạn chế tối đa chất kích thích: Rượu, bia, đồ uống có gas, cà phê… nên hạn chế mức tối đa để có hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
  • Ăn kỹ, nhai lâu, ăn đúng giờ, không bỏ bữa, không ăn quá no hoặc để bụng quá đói.

Về chế độ sinh hoạt

  • Nghỉ ngơi – Làm việc: Cần khoa học nhất có thể. Hạn chế thức khuya, căng thẳng kéo dài, ngủ đủ giấc để cơ quan tiêu hóa có thời gian điều chỉnh hoạt động co bóp, tăng khả năng hấp thu chất dinh dưỡng.
  • Luyện tập thể dục thể thao thường xuyên: Tập thể dục mỗi ngày không chỉ giúp bạn khỏe hơn theo một nghĩa duy nhất mà nó còn giúp cho hoạt động tiêu hóa của bạn trơn tru hơn. Bởi lẽ, các hoạt động thể chất không những tiêu hao năng lượng mà nó còn kích thích hệ tiêu hóa co bóp nhịp nhàng, kích thích cảm giác thèm ăn, ăn ngon hơn.

Trên đây là những thông tin cần thiết về bệnh lý rối loạn tiêu hóa về nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng tránh và điều trị đúng cách. Hy vọng đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!

Sửa đổi lần cuối

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*