Suy hô hấp cấp là gì? Các nguyên nhân, triệu chứng và phác đồ điều trị

Suy hô hấp cấp là một trong những tình trạng cấp cứu thường gặp và cần được can thiệp một cách nhanh chóng, kịp thời. Vì vậy, việc hiểu đúng về các triệu chứng, nguyên nhân gây ra hội chứng này cũng như cơ sở khoa học của các phác đồ điều trị chính là cách giúp mọi người có thể xử trí kịp thời trong những tình huống nguy kịp.

Hội chứng suy hô hấp cấp là gì?

Hội chứng suy hô hấp cấp là tên gọi dùng để chỉ tập hợp những dấu hiệu, triệu chứng gây ra bởi tình trạng thiếu oxy máu một cách đột ngột. Đôi khi, nó còn có thể kèm theo hiện tượng tăng nồng độ CO2 trong máu.

Suy hô hấp cấp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và trên cả hai giới, song ở người cao tuổi, tỉ lệ này thường cao hơn rất nhiều và có xu hướng trầm trọng hơn. Tùy theo mức độ nguy hiểm, các bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc hoặc can thiệp song song cùng một số thủ thuật y khoa.

Các nguyên nhân gây suy hô hấp cấp

Nguyên nhân gây ra suy hô hấp cấp khá đa dạng, song nhìn chung có thể chia thành 2 nhóm chính: Suy thở do tổn thương ngoài phổi và nguyên nhân do tổn thương phổi-phế quản. Trong đó, nhóm nguyên nhân tại phổi thường xảy ra phổ biến hơn và có thể xuất phát từ một số căn bệnh liên quan như tràn khí màng phổi, viêm phổi, hen suyễn, nhiễm trùng phế quản, xơ phổi cấp hoặc do dị vật đường thở.

Bên cạnh đó, các vấn đề ngoài phổi cũng có thể là lý do dẫn đến tình trạng suy hô hấp cấp, điển hình là các chấn thương vùng ngực, tổn thương vùng thần kinh trung ương, cơ hô hấp hoặc tình trạng tắc nghẽn thanh-khí quản,….

Triệu chứng lâm sàng của suy hô hấp cấp

Suy hô hấp cấp là hội chứng gây ra bởi sự thiếu oxy trong máu. Vì thế, triệu chứng điển hình và dễ nhận thấy nhất của tình trạng này chính là việc khó thở, da xanh tím. Biên độ hô hấp và nhịp thở của người bệnh có thể tăng cao hoặc cũng có thể giảm mạnh trong một vài trường hợp, kèm theo hiện tượng co kéo cơ hô hấp và cần được hỗ trợ thở máy ngay lập tức. Do thiếu oxy máu, vùng da của bệnh nhân sẽ trở nên tím tái, xanh xao và thường biểu hiện nặng hơn ở vùng môi hay đầu ngón tay. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, triệu chứng này có thể không xuất hiện nếu như người bệnh bị thiếu máu.

Do tình trạng thiếu oxy cục bộ và đột ngột, não bộ của người bị suy hô hấp cấp sẽ rất dễ bị tổn thương, gây ra tình trạng rối loạn thần kinh, nhận thức và rơi vào tình trạng li bì, hôn mê, thậm chí mất phản xạ gân xương. Thêm vào đó, khi oxy máu trở nên thiếu trầm trọng, bệnh nhân có thể bị mắc các vấn đề về huyết áp, thậm chí ngừng tim nếu như không được can thiệp kịp thời

Phác đồ điều trị suy hô hấp cấp

Khi phát hiện người bệnh bị suy hô hấp cấp, cần phải thực hiện ngay các biện pháp sơ cứu và khẩn trương đưa họ đến cơ sở y tế gần nhất để hồi sức hô hấp. Tại đây, tùy theo tình trạng sức khỏe, các bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc điều trị hoặc sử dụng một vài thủ thuật y khoa cần thiết. Phác đồ điều trị suy hô hấp cấp phải dựa trên nguyên tắc kết hợp , vừa điều trị cấp cứu, vừa điều trị nguyên nhân, đồng thời sử dụng các biện pháp hỗ trợ.

Khai thông đường thở

Khai thông đường thở là biện pháp cấp cứu cần phải làm đầu tiên trong tất cả các trường hợp khẩn cấp, đặc biệt là với các bệnh nhân bị suy hô hấp cấp. Trong đó, việc làm sạch đường thở bằng phương pháp thủ công như móc mồm, mũi, họng và lau sạch đất cát, thức ăn, máu,… là bước sơ cứu cần thực hiện ngay lập tức trước khi đưa người bệnh đến bệnh viện. Nếu có đủ các điều kiện về y tế, các bác sĩ có thể thực hiện các biện pháp soi, hút để lấy sạch các dị vật có trong các cơ quan hô hấp. Trong các trường hợp nguy hiểm hơn, khi người bệnh phải thở máy hoặc các phương pháp trên không thể thực hiện được, mở khí quản và đặt nội khí quản có thể được chỉ định để khai thông đường thở.

Hỗ trợ hô hấp

Trong trường hợp người bệnh bị giảm thông khí do suy hô hấp cấp, các biện pháp hô hấp nhân tạo hay thở máy là cần thiết cung cấp oxy kịp thời cho cơ thể. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao, giảm thiểu tình trạng thiếu oxy não và phục hồi nhanh chóng các tổn thương thần kinh, tim mạch.

Dẫn lưu màng phổi

Dẫn lưu màng phổi là một trong những phương pháp trong phác đồ điều trị suy hô hấp cấp, được chỉ định trong trường hợp tràn dịch hoặc tràn khí màng phổi. Tuy nhiên, với những bệnh nhân mắc các vấn đề về đông máu hay đã từng phẫu thuật khoang lồng ngực, biện pháp này có thể không khả thi và có thể chống chỉ định.

Sử dụng các thuốc kích thích hô hấp

Sau khi đường thở được lưu thông, một số loại thuốc kích thích hô hấp có thể được bác sĩ chỉ định điều trị song song cùng phương pháp thở oxy nhằm kích thích quá trình trao đổi khí trong cơ thể. Tuy nhiên, các loại thuốc này chỉ đóng vai trò hỗ trợ hồi sức trong điều trị suy hô hấp cấp sau khi các thủ thuật y khoa khai thông đường thở đã được tiến hành theo đúng trình tự.

Sử dụng kháng sinh mạnh

Với các bệnh nhân bị suy hô hấp cấp kèm theo triệu chứng nhiễm trùng đường thở, các kháng sinh hoạt lực mạnh sẽ được sử dụng để chấm dứt tình trạng này. Đây là một trong những phương pháp điều trị nguyên nhân, cần kết hợp song song cùng các biện pháp điều trị cấp cứu và hỗ trợ để đạt được hiệu quả cao nhất.

Các phương pháp khác

Ngoài các phương pháp điều trị trên, một số thủ thuật y khoa khác như rửa phế quản, chống nhiễm toan, oxy liệu pháp,… có thể được sử dụng trong phác đồ điều trị suy hô hấp cấp. Tùy theo tình trạng sức khỏe của người bệnh cũng như điều kiện cơ sở, kỹ thuật y tế, các bác sĩ có thể cân nhắc kết hợp các phương pháp khác nhau sao cho hiệu quả, hợp lý.

Xem thêm: Cấu tạo của phổi như thế nào? Phổi nằm ở đâu và có chức năng gì?

Trên đây là một vài thông tin cơ bản về nguyên nhân, triệu chứng cũng như các kĩ thuật y học trong điều trị hội chứng suy hô hấp cấp. Hy vọng qua bài viết, bạn đọc đã có thêm những kiến thức hữu ích để phòng tránh, sơ cứu và chữa trị kịp thời căn bệnh nguy hiểm này cho chính mình cũng như những người xung quanh. Cảm ơn các bạn đã đón đọc!

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *