Bệnh suy thận: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị

Thận có vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người, có vai trò lọc máu bằng đào thải nước dư thừa và chất độc hại, duy trì cân bằng chất điện giải trong máu và muối, điều chỉnh huyết áp để duy trì sự sống. Khi chúng ta bị mắc bệnh suy thận, tất cả những chức năng trên bị rối loạn gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Suy thận là gì?

Suy thận (tổn thương thận) là tình trạng suy giảm chức năng của thận, điều này xảy ra do nhiều nguyên nhân và bệnh khác.

Suy thận

Theo các chuyên gia, bệnh được chia thành 2 nhóm dựa vào thời gian mắc bệnh chính là suy thận cấp (tổn thương thận cấp) và suy thận mạn (bệnh thận mạn).

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân gây suy thận cấp:

Suy thận cấp có thể xảy ra do thiếu lượng máu đến thận, tắc nghẽn nước tiểu ra khỏi thận, một số bệnh lý liên quan đến thận.

Những nguyên nhân phổ biến của bệnh:

  • Mất nước
  • Chấn thương gây mất máu
  • Tổn thương thận do một số chất độc hoặc loại thuốc, nhiễm trùng huyết
  • Phì đại tuyến tiền liệt
  • Biến chứng trong thai kỳ như tiền sản giật và sản giật hoặc do hội chứng HELLP

Nguyên nhân gây suy thận mạn:

  • Viêm cầu thận
  • Bệnh thận đa nang
  • Trào ngược bàng quang niệu quản làm cho nước tiểu trào ngược lên thận
  • Bệnh đái tháo đường, tăng huyết áp
  • Viêm ống thận mô kẽ
  • Tắc nghẽn đường tiết niệu do phì đại tuyến tiền liệt, sỏi thận và một số bệnh ung thư
  • Viêm đài bể thận tái phát nhiều lần

Triệu chứng của suy thận

Triệu chứng của bệnh suy thận phát triển theo thời gian mắc bệnh. Nếu tình trạng tổn thương thận chậm và thận có khả năng bù trừ tốt nên ở cấp độ đầu bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi đã có những triệu chứng cụ thể của bệnh thì đã chuyển sang giai đoạn nặng, thậm chí có thể gây nguy hiểm.

Những dấu hiệu và triệu chứng của bệnh có thể xảy ra bao gồm:

  • Buồn nôn, nôn
  • Chán ăn
  • Mệt mỏi, ớn lạnh
  • Rối loạn giấc ngủ
  • Giảm sút tinh thần, hoa mắt, chóng mặt
  • Co giật cơ bắp và chuột rút
  • Nấc
  • Phù chân, tay, mặt, cổ
  • Ngứa dai dẳng
  • Đau ngực (nếu có tràn dịch màng tim)
  • Khó thở (nếu có phù phổi)
  • Tăng huyết áp khó kiểm soát
  • Hơi thở có mùi hôi
  • Đau hông lưng
  • Thay đổi khi đi tiểu: số lượng nước tiểu ít hơn hoặc nhiều hơn bình thường, nước tiểu có máu, nước tiểu có bọt, tiểu đêm nhiều, nước tiểu có màu đậm hơn hoặc nhạt hơn bình thường, đi tiểu khó khăn,…

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh suy thận

Bệnh suy thận ở giai đoạn cấp tính thường đi kèm với những lý khác xảy ra trước đó.

Yếu tố nguy cơ mắc bệnh suy thận

Những yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng bị suy thận cấp bao gồm:

  • Tuổi cao
  • Bệnh động mạch ngoại vi làm tắc nghẽn mạch máu ở tay chân
  • Bệnh đái tháo đường
  • Bệnh tăng huyết áp
  • Bệnh suy tim
  • Bệnh thận khác
  • Bệnh gan

Những yếu tố nguy cơ làm tăng khả năng mắc bệnh suy thận mạn bao gồm:

  • Bệnh đái tháo đường
  • Bệnh tăng huyết áp
  • Bệnh tim
  • Hút thuốc lá
  • Béo phì
  • Có nồng độ cholesterol trong máu cao
  • Tiền sử gia đình mắc bệnh thận
  • Từ 65 tuổi trở lên
  • Người có nguồn gốc Mỹ bản xứ, Mỹ gốc Á, Mỹ gốc Phi

Bệnh suy thận có chữa được không?

Suy thận cấp xảy ra trong vài ngày, bệnh hoàn toàn có thể tự hồi phục hoặc một phần chức năng thận sau khi được chữa trị tốt trong một vài tuần.

Nhưng khi bệnh chuyển sang giai suy thận mạn, chức năng thận không thể tự hồi được. Những phương pháp điều trị ở giai đoạn này chỉ giúp làm chậm quá trình tiến triển bệnh và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm xảy ra. Khi thận bị suy giảm chức năng đến 90%, tức là người bệnh bị suy thận nặng và cần được thẩm phân phúc mạc, lọc máu hoặc ghép thận.

Suy thận có nguy hiểm không?

Thông thường, những loại bệnh liên quan đến thận sẽ làm tổn thương các nephron (đơn vị cấu trúc của thận). Khi các nephron bị tổn thương có thể khiến thận không thể đào thải chất dư thừa ra khỏi cơ thể. Nếu không điều trị, thận cuối cùng có thể bị tổn thương nghiêm trọng dẫn đến ngừng hoạt động, khả năng gây tử vong cao.

Một số biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra bao gồm:

  • Giữ nước, có thể dẫn đến phù ở tay và chân, tăng huyết áp, phù phổi cấp
  • Tăng kali máu, có thể đe dọa tính mạng
  • Bệnh tim mạch
  • Xương yếu và tăng nguy cơ gãy xương
  • Thiếu máu
  • Giảm ham muốn tình dục hoặc bất lực
  • Tổn thương hệ thần kinh trung ương, có thể gây ra khó tập trung, thay đổi tính cách hoặc co giật
  • Giảm phản ứng miễn dịch, khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng hơn

Những biện pháp chẩn đoán bệnh suy thận

chẩn đoán bệnh suy thận

Bác sĩ yêu cầu thực hiện một số xét nghiệm kiểm tra chức năng thận như:

  • Xét nghiệm máu kiểm tra độ lọc cầu thận (GFR)
  • Xét nghiệm nước tiểu kiểm tra nồng độ albumin trong nước tiểu

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể yêu cầu thêm kiểm tra huyết áp, siêu âm bụng để đánh giá kích thước và cấu trúc thận, những phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác, sinh tiết thận.

Những biện pháp điều trị suy thận

Điều quan trọng trong quá trình điều trị là người bệnh phải tuân thủ theo đúng hướng dẫn về chế độ ăn dành cho người suy thận: đầy đủ dinh dưỡng và năng lượng, hạn chế ăn muối.

Điều trị nguyên nhân gây bệnh

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh suy thận, một số trường hợp có thể được điều trị khỏi. Tuy nhiên, ngay cả khi kiểm soát được những nguyên nhân gây suy thận nhưng tình trạng tổn thương thận vẫn có thể tiến triển xấu đi.

Suy thận uống thuốc gì?

Suy thận uống thuốc gì

Các loại thuốc Tây y điều trị bệnh suy thận cấp hiệu quả bao gồm:

  • Thuốc để giảm nồng độ cholesterol: Bệnh suy thận thường khiến cho mức cholesterol trong máu tăng cao. Điều này có thể gây nguy cơ mắc một số bệnh về tim mạch, do đó cần uống thuốc statins để giảm cholesterol.
  • Thuốc kiểm soát huyết áp: Người bệnh có thể uống thuốc ức chế thụ thể angiotensin II bảo toàn chức năng thận hoặc thuốc chuyển đổi angiotensin – enzyme (ACE ) để hạ thấp huyết áp và giữ ổn định.
  • Thuốc thiếu máu: Bệnh suy thận có thể gây thiếu máu do số lượng máu giải phóng trong nước tiểu nhiều. Vì vậy người bệnh cần uống thuốc erythropoietin hormone để cơ thể kích thích sản xuất các tế bào hồng cầu.
  • Thuốc giảm sưng phù: Người bệnh có thể uống thuốc thuốc lợi tiểu để duy trì sự cân bằng dịch trong cơ thể khi xuất hiện dấu hiệu sưng phù chân và tay hoặc huyết áp cao.
  • Thuốc bảo vệ xương: Người bệnh có thể được khuyến nghị uống bổ sung vitamin D và canxi để ngăn ngừa yếu xương và giảm lượng phosphat trong máu.

Chữa bệnh suy thận bằng đông y

Ngoài việc sử dụng những loại thuốc tân dược ở trên, người bệnh có thể sử dụng bài thuốc đông y. Nếu người bị mắc bệnh suy thận có kèm theo triệu chứng mặt kém tươi, không thích uống nước, đại tiện thất thường, da khô, miệng khô, lòng bàn chân bàn tay bị lạnh, lưỡi nhạt có hằn răng có thể sử dụng bài thuốc dưới đây:

Nguyên liệu:

  • Hoàng kỳ 30g
  • Thái tử sâm 20g
  • Thục địa 15g
  • Mạch môn 15g
  • Hoài sơn 15g
  • Sơn thù 15g
  • Phục linh 15g
  • Hoàng tinh 15g
  • Biển đậu 10g
  • Kỷ tử 12g
  • Đan bì 10g

Cách thực hiện:

  • Sắc lấy nước cốt, ngày 3 bát chia làm 3 lần
  • Kiên trì mỗi ngày để thấy được công hiệu mang lại

Điều trị suy thận mạn tính

Huyết áp cao vừa là nguyên nhân gây suy thận vừa là biến chứng nguy hiểm của bệnh. Theo y học hiện đại, huyết áp tăng là do một phần lượng dịch tăng lên trong máu và những mô cơ quan. Tình trạng này xảy ra là do chức năng loại bỏ chất thải dịch bị suy giảm, nếu không được điều trị huyết áp cao sẽ tiếp tục phá hủy thận của người bệnh và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch khác.

Đối với bệnh suy thận mạn tính này, bác sĩ sẽ kê đơn cho người bệnh thuốc huyết áp thuộc nhóm ức chế thụ thể hoặc ức chế men chuyển để hạ huyết áp và tăng chức năng cho thận. Nếu thuốc không có hiệu quả tốt hoặc do một lý do nào đó không thể sử dụng được loại thuốc này, bác sĩ sẽ kê đơn loại thuốc khác.

Điều trị suy thận mạn giai đoạn cuối

Hầu hết bệnh suy thận mạn không có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn. Việc chữa trị chủ yếu là kiểm soát những triệu chứng và giảm những biến chứng nguy hiểm, làm bệnh tiến triển chậm lại.

Chạy thận

Những phương pháp điều trị suy thận giai đoạn cuối:

  • Thẩm phân phúc mạc: Đây là phương pháp điều trị lọc máu cho người bệnh bằng cách sử dụng phúc mạc trong bụng như màng lọc khi các chất lỏng và chất hòa tan được trao đổi với máu. Cách điều trị này giúp loại bỏ các chất điện giải, chất lỏng dư thừa và đào thải độc.
  • Chạy thận nhân tạo: Bệnh nhân sẽ được điều trị lọc máu bằng máy chạy thận nhân tạo. Mỗi tuần người bệnh cần đến bệnh viện thực hiện 2-3 lần để đưa máu “sạch” trở lại cơ thể.
  • Ghép thận: Người bệnh có thể phải điều trị ghép thận để cơ thể có thể tự lọc máu mà không cần phải chạy thận.

Phòng ngừa bệnh suy thận

Thay đổi chế độ ăn:

  • Uống nhiều nước hơn khi vận động ra nhiều mồ hôi hoặc trong những ngày nóng, mỗi ngày uống 2 lít nước trở lên
  • Thực hiện chế độ ăn giảm đạm, dầu mỡ, hạn chế giảm muối
  • Nên ăn nhiều rau xanh và trái cây có màu xanh, đỏ,vàng, đối với những người suy thận nhẹ có thể ăn những loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp như cam quýt, táo tây, bưởi…
  • Những thực phẩm giàu tinh bột, chất bột đường như gạo trắng, phở, miến, bột sắn dây rất tốt cho người bệnh. Bên cạnh đó, nếu bệnh có kèm theo đái tháo đường thì nên bổ sung thêm những thực phẩm có chỉ số đường thấp khác như khoai lang, bánh cuốn, bún, khoai sọ, bánh canh,…

Thay đổi lối sống:

  • Giữ huyết áp ổn định ở mức dưới 140/90 mm Hg
  • Kiểm soát nồng độ cholesterol và đường trong máu
  • Duy trì cân nặng và sức khỏe tốt bằng cách tập thể dục hằng ngày
  • Không hút thuốc lá và sử dụng chất kích thích

Trên đây là tổng hợp những thông tin tổng quan về bệnh suy thận bao gồm nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị bệnh hiệu quả. Nếu bạn có gì thắc mắc hay không hiểu, hãy liên hệ ngay cho chúng tôi để được các chuyên gia sức khỏe giải đáp chi tiết.

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *