Viêm phế quản là gì? Triệu chứng và cách điều trị tốt nhất

Viêm phế quản do virus, vi khuẩn gây ra khiến người bệnh ho, ho kéo dài, mệt mỏi khó chịu, khó thở… ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh. Vậy viêm phế quản là gì? Bệnh có nguy hiểm không? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị, phòng ngừa bệnh như thế nào?

Viêm phế quản là gì?

Viêm phế quản là bệnh đường hô hấp phổ biến, xảy ra khi lớp niêm mạc của các phế nang và ống phế quản bị viêm do nhiễm trùng. Bệnh được chia thành 2 thể cấp tính và mãn tính.

  • Thể cấp tính: Thời gian diễn ra ngắn nhưng cũng có trường hợp bệnh diễn biến kéo dài lên đến vài tuần
  • Thể mãn tính: Thời gian bệnh kéo dài đến hàng tháng hoặc kéo dài từ năm này qua năm khác

viêm phế quản

Triệu chứng viêm phế quản

Bệnh viêm phế quản thường có các dấu hiệu triệu chứng nhận biết sau:

  • Ho có đờm kéo dài, đờm nhầy hoặc đờm có màu trắng, vàng, xanh lá cây hoặc ho lẫn máu.
  • Người mệt mỏi, khó chịu
  • Sốt nhẹ và có cảm giác ớn lạnh
  • Tức ngực, khó thở

Khi nào nên đến gặp bác sĩ?

Người bệnh nên đến gặp bác sĩ để thăm khám càng sớm càng tốt khi có những dấu hiệu, biểu hiện sau:

  • Ho kéo dài trên 3 tuần, ho nhiều dẫn đến mất ngủ
  • Khó thở
  • Ho ra máu, hoặc ho có đờm nhầy màu xanh lá cây, màu vàng
  • Sốt cao trên 38 độ C hoặc bị sốt kéo dài trên 3 ngày
  • Những người đang mắc bệnh phổi mãn tính hoặc tim mãn tính như hen phế quản, suy tim sung huyết…
  • Tình trạng bệnh viêm phế quản tái phát lại nhiều lần

Nguyên nhân viêm phế quản

Tình trạng niêm mạc ống phế quản, phế nang bị viêm nhiễm gây viêm phế quản xuất phát từ những nguyên nhân và yếu tố nguy cơ sau:

Nguyên nhân chính

Nguyên nhân viêm phế quản đa phần là do các siêu virus, đặc biệt là siêu virus cúm và cảm lạnh. Bên cạnh đó, vi khuẩn hoặc tiếp xúc thường xuyên trong thời gian dài các tác nhân gây kích thích phổi như không khí ô nhiễm, bụi bẩn, khói thuốc… cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh.

nguyên nhân viêm phế quản

Yếu tố nguy cơ

Một vài yếu tố có thể dẫn đến nguy cơ bị viêm phế quản, bao gồm:

  • Sức đề kháng yếu: Sức đề kháng yếu dễ mắc phải các bệnh như cảm lạnh, cúm làm cho hệ miễn dịch bị suy giảm dễ gây viêm phế quản. Trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người già là đối tượng dễ mắc bệnh.
  • Khói thuốc lá: Những người hút thuốc lá hoặc hít phải khói thuốc lá thụ động có nguy cơ rất cao bị bệnh.
  • Bị trào ngược dạ dày thực quản: Dạ dày bị kích thích gây ợ nóng, ợ chua dịch vị dạ dày lên cổ họng gây kích thích cổ họng. Tình trạng này diễn ra trong thời gian dài sẽ dễ dẫn đến viêm phế quản.
  • Tiếp xúc với các yếu tố kích thích phổi thường xuyên: Nếu phải  tiếp xúc với với bụi bẩn, khói độc hại, hóa chất, lông chó mèo, phấn hoa, bụi vải…. trong thời gian dài sẽ có nguy cơ cao mắc bệnh.

Chẩn đoán viêm phế quản

Để chẩn đoán viêm phế quản các bác sĩ sẽ hỏi triệu chứng, tiền sử bệnh và khám sức khỏe. Dùng ống nghe để nghe âm thanh thở nhắm phát hiện các bất thường khác ở phổi.

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể yêu cầu thực hiện một số xét nghiệm chẩn đoán viêm phế quản như:

  • Chụp X-quang phổi
  • Đo phế dung: Mục đích để đánh giá chức năng của phổi. Đo phế dung ngoài xác định có bị viêm phế quản hay không còn giúp xác định bị hen và bệnh về hô hấp khác
  • Xét nghiệm đờm: Nhằm xác định trong đờm có virus, vi khuẩn gây bệnh không.

Viêm phế quản có nguy hiểm không?

Các chuyên gia hô hấp cho biết, bệnh viêm phế quản ở giai đoạn cấp tính không quá nguy hiểm nhưng khi bệnh diễn tiến sang giai đoạn mãn tính sẽ trở nên nguy hiểm. Bệnh có thể tiến triển kéo dài từ 5 – 20 năm. Viêm phế quản nếu không có biện pháp điều trị sớm và đúng thì có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh.

Bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm sau:

  • Hen phế quản: Có nhiều nghiên cứu đã chỉ ra nguồn gốc của hen phế quản bắt nguồn từ viêm phế quản. Khi bị viêm phế quản, niêm mạc ống phế quản, phế nang bị viêm, sưng phù, tiết ra nhiều đờm nhầy làm đường thở bị tắc nghẽn. Chính điều này khiến người bệnh bị khó thở hoặc thở khò khè.
  • Suy hô hấp: Đây là biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm phế quản. Việc điều trị suy hô hấp cũng gặp khó khăn và nguy hiểm hơn có thể gây tử vong.
  • Những biến chứng nguy hiểm khác: Giãn phế quản, ung thư phế quản, phổi bị ứ đọng, lao phổi hoặc ung thư phổi…

Như vậy, viêm phế quản là bệnh nguy hiểm, cần có biện pháp điều trị sớm và đúng để đẩy lùi bệnh nhanh chóng.

Điều trị viêm phế quản

Quá trình điều trị bệnh viêm phế quản có thể sử dụng thuốc tân dược, bài thuốc dân gian hoặc các biện pháp bổ trợ khác.

Thuốc Tây

Bác sĩ kê đơn thuốc sẽ dựa trên nguyên tắc:

  • Người bệnh ho nhiều, kéo dài dẫn đến tình trạng cổ họng bị tổn thương sẽ dùng thuốc giảm ho
  • Nguyên nhân gây viêm phế quản là bội nhiễm vi khuẩn hoặc phòng ngừa bội nhiễm sẽ kê đơn kháng sinh
  • Bên cạnh đó, để giảm viêm, giảm dị ứng sẽ kết hợp một số loại thuốc khác

chữa viêm phế quản bằng thuốc tây

Những loại thuốc tây được sử dụng trong điều trị viêm phế quản gồm có:

Thuốc giảm ho, long đờm

Được sử dụng để giảm ho, loại bỏ đờm nhầy ra ngoài giúp giảm tắc nghẽn đường thở, người bệnh dễ thở hơn.

  • Các loại thuốc như natri benzoat, terpin hydrat dùng khi đờm nhầy ít nhưng rất đặc, dính gây khó khăn khi đẩy ra ngoài.
  • Chất khử chứa lưu huỳnh như acetylcystein hoặc carbocystein được dùng khi đờm loãng, thể tích tăng gây khó thở hơn.
  • Thuốc giảm ho với liều lượng phù hợp với tình trạng bệnh của mỗi người. Cần chú ý không dùng liều quá cao làm mất phản xạ ho, khi đó việc tống đờm ra ngoài gặp khó khăn, điều này rất nguy hiểm gây tắc nghẽn đường thở, có thể dẫn đến tử vong.

Thuốc kháng viêm

Thuốc corticoid dạng uống, xông và hít thường được dùng, trường hợp nặng sẽ sử dụng corticoid dạng tiêm.

Thuốc giãn phế quản

Các loại thuốc giãn phế quản được sử dụng gồm:

Theophylin: Giảm tắc nghẽn đường thở

Thuốc chủ vận beta 2 có tác dụng ngắn hoặc tác dụng dài. Salbutamol, terbutaline, fenoterol, formoterol, salmeterol là các thuốc thường được dùng.

Thuốc kháng vi khuẩn, virus

Thuốc kháng virus cúm A

Thuốc kháng vi khuẩn được kê đơn dựa vào bệnh đang ở giai đoạn nào và loại vi khuẩn gây ra. Tuy nhiên, đa số các trường hợp thuốc kháng vi khuẩn được dùng là kháng sinh ceftriaxone, augmentin hoặc benzylpenicillin.

Mẹo dân gian

Trong dân gian lưu truyền nhiều mẹo chữa viêm phế quản bằng các thảo dược tự nhiên an toàn và rất hiệu quả. Nhiều người đã khỏi bệnh sau khi áp dụng một trong những mẹo sau:

Gừng

Gừng tính ấm, có khả năng chống viêm nên thường được ông ta cha dùng trong trị viêm phế quản. Ngoài ra, sử dụng gừng thường xuyên còn giúp cải thiện hệ miễn dịch của cơ thể hiệu quả.

Cách sử dụng gừng để chữa viêm phế quản khá đa dạng. Người bệnh có thể thêm vào trong các món ăn hàng ngày hoặc pha trà gừng uống đều đặn hàng ngày. Để tăng hiệu quả trị bệnh thì nên kết hợp cùng với chanh và mật ong.

Tỏi

Tỏi có mùi đặc trưng, thành phần chứa chất kháng sinh tự nhiên mạnh là allicin. Chất này có tác dụng tiêu diệt virus, vi khuẩn gây viêm phế quản hiệu quả.

Để chữa viêm phế quản, người bệnh nên ăn sống 1 tép tỏi mỗi ngày. Nếu không ăn được sống thì sử dụng tỏi để chế biến món ăn hoặc kết hợp cùng với mật ong cũng cho hiệu quả tốt.

Nghệ

Nghệ có tính chống viêm giúp đẩy lùi các triệu chứng và phòng ngừa viêm phế quản tái phát.

Cách dùng: Pha một cốc sữa nóng, sau đó cho 1 thìa tinh bột nghệ vào khuấy đều lên, để nguội bớt rồi uống. Uống khi đói và 2 – 3 lần/ngày.

Cách chữa viêm phế quản bằng nghệ không dùng cho người bị loét dạ dày, vàng da, sỏi túi mật hoặc tăng bạch cầu.

Vừng

Vừng chứa các hoạt chất giúp giảm nhanh các triệu chứng đau tức ngực do viêm phế quản gây ra. Kết hợp vừng với muối ăn, mật ong tạo thành bài thuốc trị viêm phế quản an toàn, hiệu quả cao.

Cách dùng: Hạt vừng, muối ăn và mật ong trộn đều với nhau rồi dùng. Mỗi ngày 1 lần vào buổi tối trước khi đi ngủ. Hoặc đơn giản hơn chỉ cần pha bột vừng với nước theo tỷ lệ tương ứng 0,5 : 2 rồi khuấy đều lên và uống. Uống 2 lần/ngày.

Hành tây

Hành tây có tác dụng long đờm, giảm ứ đọng đờm ở đường thở, đồng thời còn chứa chất có tác dụng kháng viêm, giảm đau. Những chất này giúp giảm nhanh triệu chứng viêm sưng và đau tức ngực và thông thoáng đường thở ở người bị viêm phế quản.

Cách dùng: Hành tây, bóc vỏ, rửa sạch rồi băm nhỏ. Mỗi ngày người bệnh ăn 1 thìa nhỏ hành tây sống khi đói vào buổi sáng. Nếu người bệnh khó ăn thì có thể chế biến thành salad cũng có tác dụng trị bệnh rất hiệu quả.

Dứa

Enzyme bromelain trong dứa có tác dụng chống viêm, làm loãng đờm nhầy giúp loại bỏ chúng ra ngoài dễ dàng hơn. Người bệnh viêm phế quản chỉ cần ăn dứa trực tiếp hoặc uống 1 cốc nước ép dứa mỗi ngày, tình trạng bệnh sẽ được cải thiện rõ rệt.

dứa chữa viêm phế quản

Cam thảo

Hoạt chất axit glycyrrhizic có trong cam thảo giúp ức chế hoạt động của vi khuẩn, virus gây viêm phế quản. Từ đó, các triệu chứng ho, viêm nhiễm do bệnh gây ra giảm dần rồi biến mất. Vì thế, cam thảo được sử dụng nhiều trong điều trị căn bệnh này.

Cách dùng rất đơn giản, chỉ cần cho vài lát cam thảo hãm cùng với nước sôi rồi uống như trà hàng ngày. Để tăng hiệu quả trị bệnh thì có thể kết hợp cùng với rau diếp cá.

Các biện pháp hỗ trợ

Ngoài sử dụng thuốc tân dược hoặc mẹo dân gian chữa viêm phế quản thì người bệnh nên áp dụng những biện pháp hỗ trợ sau:

  • Giữ ấm cơ thể, tránh nhiễm lạnh khi thời tiết chuyển mùa từ nóng sang lạnh
  • Uống nhiều nước, mỗi ngày 2 – 2, 5 lít nước giúp làm loãng đờm nhầy, đường thở được thông thoáng hơn, giảm khó thở, thở khò khè
  • Có thể dùng thuốc loãng đờm nhưng cần hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi dùng
  • Luôn giữ cho không gian sống thoáng đãng, sạch sẽ, không hút thuốc lá hoặc hút thụ động
  • Điều trị khỏi triệt để các căn bệnh về tai mũi họng như viêm tai, viêm amidan…
  • Luyện tập thể dục thể thao đều đặn, khoa học và phù hợp với tình trạng sức khỏe

Viêm phế quản bao lâu thì khỏi?

Thông thường bệnh viêm phế quản thế cấp tính chỉ cần điều trị tại nhà, sau 10 ngày sẽ bệnh sẽ khỏi. Tuy nhiên, một vài trường hợp bệnh kéo dài hơn 2 – 3 tuần, sau sẽ giảm dần và khỏi hẳn.

Nếu bệnh ở giai đoạn mãn tính sẽ kéo dài và tái phát lại nhiều lần, ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống của người bệnh.

Phòng ngừa viêm phế quản

Cách tốt nhất để phòng tránh bị viêm phế quản đó là mỗi người tự ý thức hơn trong việc bảo vệ sức khỏe bằng các biện pháp sau:

Đối với người lớn cần:

  • Bỏ hút thuốc lá, hoặc tránh xa những nơi dễ hít phải khói thuốc lá
  • Mỗi khi ra ngoài hoặc đến nơi đông người thì cần đeo khẩu trang
  • Vệ sinh nhà cửa, phòng ốc và môi trường sống xung quanh luôn sạch sẽ để bụi bẩn, vi khuẩn, nấm mốc không có điều kiện sinh sôi và phát triển gây bệnh
  • Tránh tiếp xúc với không khí ô nhiễm, hóa chất, khói độc hại. Nếu phải làm việc trong môi trường độc hại thì cần phải có đồ bảo hộ

Đối với trẻ nhỏ thì cha mẹ cần:

  • Giữ ấm cơ thể cho bé khi trời trở lạnh, tránh bị nhiễm lạnh, là điều kiện để các bệnh đường hô hấp “ghé thăm”, trong đó có viêm phế quản
  • Khi mắc các bệnh tai mũi họng như viêm xoang, viêm mũi, viêm họng… thì cần phải chữa trị sớm và triệt để phòng ngừa biến chứng bệnh xảy ra
  • Cho bé ăn đầy đủ chất dinh dưỡng giúp tăng cường sức đề kháng của cơ thể, phòng ngừa được nhiều bệnh tật

Những thông tin về bệnh viêm phế quản như nguyên nhân nào gây bệnh, triệu chứng nhận biết là gì, cách điều trị và phòng ngừa như thế nào trên đây mong rằng hữu ích cho bạn đọc. Khi bạn có bất cứ triệu chứng nào nghi ngờ bị viêm phế quản thì hãy đến bệnh viện thăm khám, xác định được chính xác bệnh và có biện pháp điều trị phù hợp, tránh bệnh tiến triển nặng, điều trị khó khăn và dễ xảy ra biến chứng nguy hiểm. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!

Hidden Content

Sửa đổi lần cuối


Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *